Αμπέλι β , vigneto b, vignoble b, mahastian b, weinberg b, vinamar jaistandus b, vinbergxardenon b, vinya b, vinograd b, vinea b, vynuogynas b, vinja b, wijngaard b, viinitarha b, winnica b, vinha b, vie b, vinice b

Archive for October 4, 2012

Πότε τρώμε, πότε πίνουμε ή αλλιώς : Βιοδυναμικές καλλιέργειες

 

Lunar Eclipse Spiral Cycle

Lunar Eclipse Spiral Cycle (Photo credit: Zeusandhera)

 

Lunar eclipse 3 March 2007

Lunar eclipse 3 March 2007 (Photo credit: Dazzie D)

 

May–June 2005 calendar of lunar phases

May–June 2005 calendar of lunar phases (Photo credit: Wikipedia)

 

Γεναρη μήνα κλάδευε φεγγάρι μην κοιτάζεις έλεγαν οι παλιοί!!!

 

Το ανοίξαμε το θέμα στην 1η σελίδα τού παρόντος, πέρυσι, και επανέρχομαι στο επίμαχο σημείο, πλατειάζοντας έτι περισσότερο.(Να μη παραπονείται και φίλος ο Νίκος ο Κοτσαλής!).

 

Γιατί επανέρχεσαι; Δεν σού αρκούν τόσα σχετικά συμβουλευτικά sites; θα έλεγε κάποιος. Μέχρις και …πότε θα κουρέψεις την κεφαλή σου, ή το γκαζόν σε συμβουλεύουν! Τα ευρίσκω μάλλον αυτοματοποιημένα και μού δημιουργούν σύγχυση έως και αντιφάσεις. Συμβουλή χωρίς τεκμηρίωση; “Καλύτερη” επιλογή χωρίς να διευκρινίζεις ποίο το γεγονός και ποία η πρότασης και σε ποίες παραμέτρους /μεταβλητές στηρίζεσαι για την μεγιστοποίηση;  Είπαμε …, «και  Έλληνες σοφία ζητούσι..»

 

Για ποίο λόγο να το ψάξω; Πρώτα από ενδιαφέρον και από ερωτηματικά σχετικά με την εμπειρία μου, και όχι μόνον την δική μου.
Όλοι μας ως (ή σαν) καλλιεργητές θα έχομε προσέξει ότι τα αποτελέσματα κάποιων δραστηριοτήτων δεν είναι πάντοτε τα αναμενόμενα, όχι τα συνήθη. Σε κάποιες περιπτώσεις, η επιτυχία είναι εξαιρετική και καυχώμεθα για τούτο, (έσκισα!, το πέρασα το μάθημα ..πού λέγει και ο σπουδαστής…). Αντιθέτως, κάποιες άλλες, τα αποτελέσματα είναι … άστα να πάνε ..

 

Για παράδειγμα, μπορεί:

 

  –  να σπείρεις σπόρους με διαφορά ολίγων ημερών, τα μεν να πετάξουν με ζωντάνια, τα δε να βγουν καχεκτικά, ή άλλα τα οποία φύτρωσαν πολύ καλά, στην συνέχεια να ασθενήσουν!
–  να κόψης ξυλεία τον Αύγουστο – Σεπτέμβρη, ως συνήθιζες, και … να σκωροφάη … λες και ήταν κομμένη την άνοιξη!
–  να κόψης και να παραχώσεις μοσχεύματα τον Φλεβάρη και … να τα φάνε τα μαμούνια σαν να ήσαν στην έρημο και ξύλο αλλού να μην εύρισκαν!
–   να βάλεις κρεμμύδι (κοκκάρι) προς τον Μάη, σχεδόν ξερικό, και να γίνεται πολύ καλύτερο από εκείνο πού έβαλες τον Μάρτη και ας το πότιζες και το ελίπαρισες!
–    να σπείρεις βίκο τον Φλεβάρη και … να είναι όλο καρπό!

 

Και δεδομένου τού ceteris paribus, χωρίς κάποια ουσιαστική αλλαγή στο περιβάλλον, κάτι μάς φταίει, όχι εμείς, (με έκοψε ! … πού λέγει κι ο σπουδαστής).  Οι πιο «προληπτικοί» λένε πώς «δεν είχε φεγγάρι», δηλαδή ότι δεν ήταν στην φάση τού φεγγαριού πού θα έπρεπε. Μα εμείς .. το φεγγάρι .. δεν είναι αυτό πού βλέπομε; και τί άλλο δεν ξέρομε; Ποίοι οι κύκλοι – φάσεις τού φεγγαριού και ποίες οι επιρροές;

Ο κύκλος της φωτεινότητας της σελήνης,  «Νέα σελήνη – Πανσέληνος» είναι κάτι πού όλοι, προφανώς, γνωρίζομε. Δεν είναι μόνον ο μόνος. Οι κύκλοι της «Ανερχομένης – Κατερχομένης» σελήνης όπως και ο κύκλος «Απόγειο -Περίγειο», (αλλά και κάποιες άλλες φάσεις), ασκούν και αυτοί αντίστοιχες επιρροές, όπως υποστηρίζεται.

 

 

 

Οι κύκλοι της σελήνης και οι σχετικές επιρροές.  (Ότι ήξερα και ότι επί πρόσθετο ηύρηκα, στην συνέχεια):

Κύκλος: «Νέα Σελήνη – Πανσέληνος» , (29.53 ημέρες):

 
Καθώς βαίνομε προς την πανσέληνο,  οι βλαστικές δυνάμεις, δηλαδή οι δυνάμεις για την  ανάπτυξη των μερών των φυτών, φαίνονται να είναι ενισχυμένες, (ανάπτυξης και σφρίγος: μεγέθυνσης των σπόρων, ταχεία ανάπτυξης των φυτών, καθώς και θρέψιμο για την αποκατάσι τομών). Ιδιαίτερη έντασης, στην κινητικότητα των χυμών, τις βλαστικές δυνάμεις και την φωτοσύνθεση, παρατηρείται κατά το δεύτερο τέταρτο. Η παρουσία ασβεστίου στο έδαφος ενισχύει περισσότερο την τάσι αυτή και μπορεί να δόση την εντύπωση για επιμήκυνση της βλαστικής περιόδου.
Δύο ημέρες πριν την πανσέληνο, οι βλαστικές δυνάμεις,  αρχίζουν να ελαττώνονται σημαντικά και φθίνουν διαρκώς καθώς πάμε προς την χάση.
Στις 2-3 ημέρες πού μεσολαβούν προς την Πανσέληνο φαίνεται ότι υπάρχει μια αύξησης της  υγρασίας της Γής  και μια τάσης για βροχή. (Απ’ όσον ενθυμούμαι, εκεί κατά τον Σεπτέμβρη και 2-3 ημέρες πριν την πανσέληνο, ο καιρός, τις περισσότερες φορές, μάς εχάλαγε τα σχέδια!)
Οι σπόροι, κοντά στην πανσέληνο, διαθέτουν μια γρήγορη βλαστική ικανότητα, φούσκωμα. Όμως, τούτη μπορεί να αποδειχτεί μαλακή και επιρρεπής σε επιθέσεις μυκήτων, ιδίως σε συνθήκες με υψηλή θερμοκρασία και αυξημένη υγρασία. Σε περιόδους ψυχρότερων εποχών, (ή κλίματος), η τάσης αυτή μετριάζεται και μπορεί να καταλλήγη σε πιο θετικά και σταθερά αποτελέσματα.
Κατά την πανσέληνο, η υγρή λίπανσης απορροφάται καλύτερα.

Η πανσέληνος δεν ευνοεί μόνον την ανάπτυξη των φυτών. Όπως φαίνεται, υπάρχει μια αύξησης στην δραστηριότητα  των εντόμων και στα   εσωτερικά παράσιτα των οργανισμών. Ειδικά και  μάλιστα με αυξημένη δροσιά και υγρασία, στην φάση αυτή, ευνοείται σημαντικά η ανάπτυξης μυκήτων σε όλα τα φυτά..

Προς την Νέα Σελήνη, η τάσης των χυμών πού αποσκοπούν στην ανάπτυξη των φυτών, στο σφρίγος, είναι λιγότερο ισχυρή.
Εδώ, η  δραστηριότητα επικεντρώνεται περισσότερο στο  υπόγειο μέρος, μέσα στο έδαφος  και τούτο ευνοείται περισσότερο από την παρουσία πυριτίου στο έδαφος.

 

 

 

Ο κύκλος «Ανερχομένη – Κατερχομένη» Σελήνη (27.321 ημέρες)

Η πορεία της Σελήνης στον ουρανό, όπως φαίνεται από την Γή, δεν είναι πάντα η ίδια. Μερικές φορές κινείται υψηλότερα, προς τον ουρανό, μερικές φορές χαμηλότερα, προς τον ορίζοντα.
Ο Ήλιος ακολουθεί παρόμοια ανερχομένη – κατερχομένη πορεία στον ετήσιο κύκλο του, καθώς διέρχεται μπροστά από τούς 12 αστερισμούς. Το καλοκαίρι, ό ήλιος, (στο Β. ημισφαίριο και στο μεσουράνημά του), ανατέλλει ΒΑ, καθώς ανέρχεται κινείται λίγο Ν, μεσουρανεί και δύει ΒΔ. Σταδιακά, η ανατολή του μετατοπίζεται όλο και πιο Α – ΝΑ και η δύσις του όλο πιο Δ-ΝΔ. Έτσι, φθάνοντας στον χειμώνα, ανατέλλει ΝΑ, ανέρχεται στον ορίζοντα χωρίς να μεσουρανεί, και δύει ΝΔ.
Η σελήνη, προσεγγιστικά, κάνει το εκ διαμέτρου αντίθετο (με την εποχή) δρομολόγιο τού ηλίου (και ίσως πιο έντονα). Τον Μάιο – Ιούνιο, ανατέλλει ΝΑ και δύει ΝΔ, ενώ τον Δεκέμβριο-Ιανουάριο ανατέλλει ΒΑ και δύει ΒΔ.
Όμως, ο κύκλος της μετατοπίσεως αυτού τού τόξου πού διαγράφει η σελήνη μεταξύ των εποχών, συμβαίνει και στο διάστημα τού μηνιαίου κύκλου της (27.321 ημέρες). Απλώς, στον μηνιαίο κύκλο της, οι διαφορές αυτές είναι λιγότερο έντονες και εμείς μάλλον παρατηρούμε την κυρίαρχη μέση θέση τού τόξου της, (συνήθως στο γέμισμα).
Αν κάποιος, για παράδειγμα, παρατηρούσε την «νεαρή σελήνη» κατά τον Σεπτέμβριο ’10, θα έβλεπε ότι τις πρώτες ημέρες καθώς γέμιζε, πήγαινε και έδυε από ΝΔ όλο Νοτιότερα. Ήταν στην φάση της λεγομένης «κατερχομένη σελήνη».
Αντί της παρατηρήσεως αυτής, ο ενδιαφερόμενος μπορεί να συμβουλευτή σχετικά υπολογιστικά προγράμματα, ή αντίστοιχα sites.

Η Σελήνη, στο διάστημα αυτό των 27.321 ημερών ολοκληρώνει τον κύκλο της μπροστά από τούς 12 αστερισμούς (Zodiac), ανερχομένη και κατερχομένη.
Συγκεκριμένα, η σελήνη κατά την μηνιαία πορεία της, μετά τον αστερισμό τού Τοξότη διαγράφει ένα τόξο όλο και υψηλότερα από τον ορίζοντα, προς τον ουρανό, μέχρι να φθάση μπροστά από τον αστερισμό των Διδύμων. Από εκεί και μετά, το τόξο αυτό, μέρα με την μέρα, αρχίζει να χαμηλώνει προς τον ορίζοντα, έως ότου φθάσει και πάλιν στον αστερισμό τού Τοξότη.
Έτσι, τις πρώτες 14 (περ.) ημέρες λέμε ότι έχομε «ανερχομένη σελήνη», ενώ στις επόμενες 14 ημέρες έχομε «κατερχομένη σελήνη».

Η ανερχομένη περίοδος είναι, κατ’ αναλογία, όπως η ζεστή εποχή του χρόνου, με την δραστηριότητα να επικεντρώνεται κυρίως στο επάνω μέρος τού φυτού. Οι χυμοί και οι δυνάμεις τού φυτού, (παρ’ όλο πού οι δυνάμεις αυτές λαμβάνουν χώρα κάτω από το έδαφος), κινούνται προς τα επάνω, δίνοντάς του μια ζωτικότητα (ανάπτυξη και κυρίως τελειοποίηση).

Η κατερχομένη περίοδος, από την άλλη πλευρά συνδέεται με τη δραστηριότητα κάτω από την επιφάνεια τού εδάφους και μπορεί να συγκριθεί με την δροσερή ή κρύα εποχή του έτους.  Στην φάση αυτή, οι χυμοί είναι καθοδικοί και ενώ τα ανώτερα μέρη τού φυτού απλώς συντηρούνται, ή ξυλοκοπιούνται, τα κατώτερα μέρη και ιδιαίτερα οι  `ρίζες του, ενεργοποιούνται σχετικά περισσότερο.

 

 

 

Κύκλος «Απόγειο – Περίγειο» της σελήνης, (27.5 ημέρες)

Καθώς η σελήνη κινείται σε μια ελλειπτική τροχιά γύρω από την Γη,  (σε περίοδο 27.5 ημερών), φθάνει σε ένα πλησιέστερο σημείο της προς την Γη,  το περίγειο και στο πιο απόμακρο, το απόγειο. Η σελήνη στο περίγειο φαίνεται σχετικά μεγαλύτερη, αλλά δεν είναι πρόσφορο μέτρο για να υπολογίσουμε τις φάσεις αυτές. Η ακριβής ώρα των μπορεί να υπολογιστή, (για παράδειγμα βλ. και  <http://www.pantou.gr/lunar.htm&gt;) .

Ο χρόνος τού απογείου και τού περιγείου φέρνει μια περίοδο stress για τα φυτά.
Στο περίγειο, οι επιδράσεις της σελήνης είναι έντονες, όπως και στην πανσέληνο. Και εδώ, αναμένεται μεγαλύτερη υγρασία στην Γή και μια τάσης για ανάπτυξη μυκήτων, επιθέσεις εντόμων και ασθένεια. Αν συμβαίνει το περίγειο να εμφανίζεται κοντά  στην Πανσέληνο, τότε οι τάσεις αυτές εντείνονται και για τούτο θα πρέπει να προνοούμε 2-3 ημέρες ενωρίτερα για την φυτοπροστασία τους. Επίσης, φυτά πού έχουν σπαρθεί – φυτευτή στο περίγειο, αναμένεται να είναι ιδιαίτερα επιρρεπή στις ασθένειες.

Εμπειρικά, έχει διαπιστωθεί ότι η σπορά – φύτευσης στο απόγειο φαίνεται να δίνη ταχύτερη ανάπτυξη, αλλά (τουλάχιστον) εις βάρος τού καρπού. Ως τόσον, το απόγειο ευνοεί το φύτευμα της πατάτας και των σιτηρών,  (μεγαλύτερος πολλαπλασιασμός των κονδύλων, ενώ η σπορά τους στο περίγειο δίνει λιγότερους,  αλλά,  μεγαλύτερους κονδύλους).

Λοιπές φάσεις θέσεως της σελήνης.

 
Η σελήνη, ως εκτιμάται, αντανακλά εντονότερα τις ιδιότητες των πλανητών όταν ευρίσκεται εκ διαμέτρου αντίθετα με αυτούς, (και την Γή στο μέσον). Πιο απτό παράδειγμα η θέσης της με τον Ήλιο, κατά την πανσέληνο. Σε τέτοια αντίθεση έρχεται και με τούς άλλους πλανήτες τού ηλιακού συστήματος.              Πιστεύεται  ότι, από όλες αυτές τις θέσεις, αυτό πού επηρεάζει περισσότερο τα φυτά είναι ή αντίθεσης της με τον Κρόνο (για καλό `ρίζωμα, αντοχή και ενεργοποίηση τού υφισταμένου πυριτίου, φύτευσης 1 ημέρα πριν) και τον Δία (για την ανάπτυξη, – 1 ημ.).
Αντιθέτως, αρνητικοί  θεωρούνται οι κόμβοι, όταν η τροχιά της τέμνει (+-3 ώρες) την εκλειπτική άλλου πλανήτη, όπου θα μπορούσε να συμβεί και μια έκλειψης.

 

 

 

Τί συνιστάται κατά περίπτωση φάσεως:

 

Γενικά, δε υπάρχει σύμπτωσης απόψεων-εκτιμήσεων. Παρατίθεται στην συνέχεια σχετικές απόψεις, μάλλον `ραφιναρισμένες.

Δραστηριότητες σχετιζόμενες με τις φάσεις φωτεινότητας της σελήνης:

 
Γενικά, με αυξανομένη την φωτεινότητα σπέρνομε φυτά για τελική χρήση στην ίδια εποχή, (συνήθως  φυλλώδη, ή για νωπά), ενώ στην ελαττωμένη φωτεινότητα σπέρνονται τα βολβώδη και φυτά για συλλογή σε άλλη εποχή. Δημητριακά και σιτηρά δύνανται να σπαρθούν σε όποια δήποτε φάση.

Προς το 1ο τέταρτο, (2-3 ημέρες πριν):
–  Ευνοείται η σπορά για τα φυλλώδη, το αγγούρι, και μάλλον για το μπιζέλι – αρακά,   και το φασόλι, (νωπά).

Προς την Πανσέληνο (2-3 ημέρες πριν):
–    Σπέρνομε τούς σπόρους και σε περιόδους υγρές και ψυχρές. Προτιμώνται φυτά πού θα δώσουν νωπό – χυμώδη καρπό. (Εδώ, πιο ευνοημένα φαίνονται να είναι τα καρότα και τα παντζάρια).
–    Αποφεύγομε την σπορά – φύτευση φυτών πού είναι ευαίσθητα ή επιρρεπή σε μυκητιάσεις.
–    Υγρή λίπανση,
–    Φυτοπροστασία και  έλεγχος των εντόμων,

Προς το 3ο τέταρτο, (2-3 ημέρες πριν):
–  Ευνοείται η φύτευσης βολβωδών φυτών (κρεμμύδι, σκόρδο, πατάτα κλπ, εκτός καρότου και τεύτλου), δημητριακά και σιτηρά, τον χειμώνα, προτιμότερο για θέρο,

Προς την Νέα Σελήνη:
–    Σπέρνομε τούς σπόρους αν η περίοδος είναι θερμή – καλοκαιρινή,
–    Μεταφύτευσης,
–    Κλάδευμα,
–    Συλλογή βολβών καρπών, (για διατήρηση)
–    Κοπή ξυλείας (νέα σελήνη + – 2 ημ.),
–    χλωρή λίπανσης

Δραστηριότητες πού συνιστώνται κατά την Ανερχομένη Σελήνη:

–    Φυτοπροστασία και έλεγχος εντόμων, κατά την ανερχομένη περίοδο,
–    Στα νοτιότερα και θερμότερα κλίματα συνιστάται σπορά όλων των σπόρων, κατά την διάρκεια της ανερχομένης σελήνης. Στα βορειότερα και ψυχρότερα, η σπορά συνιστάται μόνον κατά την κατερχομένη φάση.
Εδώ, κάποιοι, περισσότερο ασχολούμενοι με τις επιρροές των αστερισμών, όταν η σελήνη ευρίσκεται εμπρός των, συνιστούν ειδικότερα:
–    Η καλλιέργεια τού εδάφους και η σπορά – φύτευσης να γίνεται ανάλογα τού είδους ή τού σκοπού της. Πιο συγκεκριμένα, επιλέγομε, με βάση την «σιδηρική» σελήνη,  Αστερισμό* (ανερχόμενο) / για καλλιέργεια προσανατολισμένη για :
Αιγόκερω (Γή -`ρίζα) / για `ριζώδη, ή βολβώδη,  (αρχή ανερχομένης σελήνης)
Υδροχόο (αέρα, φώς – άρωμα) / για άνθη και αρωματικά
Ιχθείς (νερό -φύλλο) / για  φυλλώδη
Κριού (θερμότητας – καρπός) / για καρπό
Ταύρο (Γή -`ρίζα) / για `ριζώδη, ή βολβώδη
Δίδυμοι (νερό -φύλλο) / για  φυλλώδη, (ζενίθ ανερχομένης σελήνης)
Στην περίοδο αυτήν και ειδικότερα όταν η σελήνη ευρίσκεται εμπρός από τον αστερισμό τού Υδροχόου, ή στους Διδύμους, συνιστάται η συλλογή φρέσκων φρούτων και λαχανικών, για άμεση κατανάλωση, ή φυτών για παρασκευή φαρμάκων, ή εκχυλισμάτων, χόρτου  για ζώα (νωπό ή για ενσίρωσι),

Αντιθέτως, στην Κατερχομένη περίοδο, συνιστάται:
–   σπορά, (κυρίως για καρπό στις ημέρες τού Λέοντα, `ριζωδών στην Παρθένο – Ζυγό και φυλλωδών  στον Καρκίνο και τον Σκορπιό),
–    Συγκομιδή των ριζωδών καρπών και βολβών για διατήρηση, σε ημέρα αντίστοιχου αστερισμού, (εδάφους -ρίζας = Παρθένου),
–    Κόψιμο, ή κλάδευμα των οπωροφόρων δένδρων, στην κατάλληλη εποχή και κυρίως στο αστερισμό τού Λέοντα (για καρπό), ή της Παρθένου (για δυνάμωμα), αλλά και στην αντίστοιχη ημέρα «φωτός -αέρα», (στον Ζυγό),  όπως και στον Σκορπιό. (Στην ανοδική φάση και εφ’ όσον εκ των πραγμάτων οι χυμοί είναι περιορισμένοι , συνιστάται στην περιοχή τού Αιγόκερω).
–    Μεταφύτευσης φυτών και δένδρων,
–    Καλλιέργεια τού εδάφους, εμπλουτισμός του με κομπόστ, αλλά και παρασκευή αυτού,

Διευκρινίζεται, εδώ και εφιστάται η προσοχή τού αναγνώστη στο ποίο σύστημα υπολογισμού χρησιμοποιεί ο κάθε εισηγητής, ή site, για τον αστερισμό. Αναφέρονται δύο: η «σιδηρική» σελήνη, πού είναι και η φυσική θέσης, και το «τροπικό» ημερολόγιο το οποίο χρησιμοποιούν και οι αστρολόγοι και, όπως λένε, είναι καθαρά «συμβολικό». Τα δύο αυτά ημερολόγια δεν συμπίπτουν απόλυτα και στην περίπτωση της σελήνης μπορεί να έχουν απόκλιση ως και 2 ημέρες. Στην περίπτωση δε τού ηλίου, η «συμβολική» θέσης προηγείται της φυσικής κατά 20 ημέρες περίπου.
Επίσης, μια ευνοϊκή χρονική στιγμή για μια σπορά θεωρείται τέτοια, εφ’ όσον η σελήνη παραμείνει στον κατάλληλο αστερισμό για 1.5-2 ημέρες

Συστάσεις για τις ημέρες Απογείου -Περιγείου
Η σπορά θα πρέπει να πρέπει να αποφεύγεται 12 ώρες πριν και μετά τις ώρες αυτές (εκτός από τις πατάτες, ή και σιτηρά, στο απόγειο!).

 

ref.: http://www.jpibiodynamics.org/content/calendarrecommendations.html,&nbsp; http://www.lunarium.co.uk/calendar/gardening.jsphttp://intunewithmoon.findhornpress.com/?tag=ascending-moon , http://www.angelicorganics.com/Stirrings/stirringscontent.php?contentfile=farminghttp://www.biodynamics.in/calendar.htm&nbsp; ,  http://www.astrologie-info.com/mocal.cgi?language=eng&sidtrop=sid ,   (και ότι άλλο εύρετε από ημερολόγια .pdf για το 2011 πού ακόμη δεν έχουν κυκλοφορήσει πλήρως)

 

Διόρθωσης, ένα ακόμη πού ηύρηκα την τελευταία στιγμή: (θα αδικούσα τον Παναγιώτη τον Σαϊνατούδη αν το παρέλειπα!)

 

http://www.peliti.gr/docs/thun/thun_2011.pdf

 

 (αν και οι Βόρειοι ασχολούνται περισσότερο με τις τριανταφυλλιές παρά με τα αμπέλια, πιστεύω ότι τούτο μπορεί να βοηθήσει)

 

 

 

Τα σχόλια τού γράφοντος;

Σαφώς και υπάρχουν κάποιες πιο ευνοϊκές χρονικές στιγμές, (ώρα, ημέρα εποχή..), αλλά και κάποιες πιο δυσμενείς. Δεν θα ζήση μόνον ο καλλιεργητής, αλλά και τα μαμούνια! Δεν αντιλέγω στα παραπάνω, μη δε και τα υιοθετώ άκριτα. Τα ψάχνω. Όσον αφορά τις φάσεις φωτεινότητας τού φεγγαριού, εκείνο πού ξέρω καλύτερα είναι ότι: καλλιεργητικές εργασίες γίνονται με την ελαττωμένη φωτεινότητα, μάλλον για λόγους `ριζώματος και αντοχής.
Πιστεύω ότι οι παράγοντες: περιοχή, περιβάλλον, καιρός, θα πρέπει να λαμβάνονται υπ’ όψιν πάνω απ’ όλα. Και εδώ, δεν βλέπω κάποια πρόταση από τούς σχετικούς εισηγητές, όπως ούτε και μια ποσοτική εκτίμηση των αλληλεπιδράσεων. Για ‘μένα το πρώτο πράγμα είναι η εποχή, πότε έχει μάθει το φυτό να αντιδρά σε αυτήν την πρόκληση.

 

Φασόλια βάλαμε σταδιακά πέρυσι από τα μέσα τού Φλεβάρη έως τα τα τέλη σχεδόν τού Μάρτη, (προνοώντας την αδυναμία μας για πότισμα!). Αν και ο καιρός (ζεστός) δεν παρουσίασε κάποια σημαντική αλλαγή, τα πρώτα …επήγαν χαμένα! Τα ξαναβάλαμε. Έχουν και εκείνα το δικό τους ημερολόγιο, βλέπεις.
Το 1965, το φθινόπωρο, η πρώτη- πρώτη βροχή (και συνάμα ο χειμώνας) ήλθε με καθυστέρηση 2 μηνών, (σε σχέση με ότι συνέβαινε άλλοτε). Ήταν 10 η ώρα το πρωί όταν έπιασε η βροχή. Στις 2 η ώρα το μεσημέρι, τα `ριζόχαρτα είχαν πετάξει χορταράκι 2 εκ.! Σε άλλη περίπτωση, τούτο θα έπαιρνε γύρω στις 3 ημέρες.

Ειδικότερα, όσον αφορά το timing έχω, από την εμπειρία μου) επιφυλάξεις.

 

Για παράδειγμα, φυτά, ή σπόροι πού βλάστησαν άμεσα, χωρίς να προλάβουν να κλώξουν, ή να `ριζώσουν ικανοποιητικά, μη τα μακαρίζετε πριν αν φθάσουν στην εποχή για τον σκοπό πού εμφυτεύτηκαν.

 

Κρεμμύδι (κοκκάρι) πού για κάποιον λόγο (υπερβολική υγρασία, ποικιλία, φάσης σελήνης) επέταξε ενωρίς, … χαμένο επήγε μετά από 1-2 μήνες! Αντιθέτως, εκείνο πού άρχισε να πετά μετά από 7-10 ημέρες, μετά τον 2ο μήνα εστοίχιωνε. Σπανάκι, 5-6 κλάρες για σπόρο, είχε η μάννα μου, εκεί έξω στην αυλή και έφθανε το ένα μέτρο. Για πολλά χρόνια, ούτε το έσπερνε, μη τε το έσκαβε. Μόνο του φύτρωνε απ’ ότι τιναζόταν και, απλώς, το ‘βοτάνιζε και το αραίωνε. Εκείνο πού έσπερνα εγώ, μόνον 2-3 φορές ξεπέρασε σημαντικά το αυτοφυές.

 

Τί θέλω να ειπώ; Ο κάθε σπόρος, ευρισκόμενος στην Γή να κλώθει, ξέρει καλύτερα εκείνος πότε θα εκπτυχθεί. Αρκεί όταν το περιβάλλον πού τού το επιτρέπει (υγρασία κ.ά.) να μη διαταραχτεί, ή μη διακοπή επάνω στην διαδικασία της φάσεως αυτής.

 

Πριν από 3 χρόνια, εκεί μετά τα μέσα τού Σεπτέμβρη, έριξε 2 νερά και βγήκε το χορτάρι. Μετά, όμως, και για δύο μήνες περίπου, το επήρε γαϊδουροκαλόκαιρο και ξέρα. Όχι μόνον τα χόρτα εξεράθησαν, αλλά και οι ελιές έστριψαν, κυριολεκτικά. Αν και στην συνέχεια ο χειμώνας ήταν πολύ βροχερός και χωρίς κρύο, χορτάρι η Γής δεν μάλλιασε, ως τα μέσα τού Μάρτη!

 

Αυτή είναι η εμπειρία μου. Έτσι, θα συμφωνούσα και εγώ, ότι οι ημέρες (+ -1) καμπής των φάσεων, πανσέληνος, νέα σελήνη, απόγειο, περίγειο, θα πρέπει να αποφεύγονται για σχετικές καλλιεργητικές εργασίες, τουλάχιστον για λόγους διαταράξεως.

Στο διά ταύτα,  και.. για το κλάδευμα:

–     Πρώτα απ’ όλα στην εποχή πού το έχεις μάθη το αμπέλι σου να το κλαδεύεις.
–     Το δεύτερο πού ενδιαφέρει στον κλάδο είναι η βέργα να είναι, όσον γίνεται «στεγνή», να κοιμάται. Όχι τόσον για την απώλεια των χυμών (πτωχοί σε θρεπτικά συστατικά), όσον για την αποφυγή να διαταραχτεί η όποια λειτουργία τού φυτού έχει αρχίσει. Εκτιμώ ότι τον Γεννάρη, ανεξαρτήτως φεγγαριού, η κυκλοφορία των χυμών στο κοιμώμενο κλήμα ευρίσκεται στο σημείο της κατώτερης καμπής της, (στράγγισμα, αλλά και ψημένη βέργα). Από τις αρχές τού Φλεβάρη θα αρχίσει να ξυπνά, προς τα επάνω. Είναι και η εποχή του. Υποθέτω ότι αυτό ήταν η λογική της σχετικής `ρήσεως.

 

–      Από ‘κει και πέρα, όμως, συνυπολογίζονται και άλλοι παράγοντες, παράμετροι, μεταβλητές και τί θέλεις να αποφυγής, ή να επιτύχεις:
Ο «Γεννάρης» στα νησιά είναι ο Δεκέμβρης, στις ψυχρότερες περιοχές είναι ο Φλεβάρης…
Αν επιδιώκεις μεγαλύτερη καρποφορία το κλαδεύεις αργότερα, και για πιο ασφάλεια για το παγετό, αλλά με το ενδεχόμενο να το εξάντλησης. Αν προσβλέπεις σε δυνάμωμα, το κλαδεύεις κανονικά, ενωρίς, αλλά και με `ρίσκο για τον παγετό. (Αν όμως το πιάσει ο πάγος επάνω στην δακρύρροια …,  δεν είναι καθόλου καλό, βλ. Setoinos).
Μετά έρχονται οι καιρικές συνθήκες: Δεν κλαδεύεις ποτέ με βροχή, δεν κλαδεύεις  με αέρα, ούτε με πάγο (ιδίως όταν δακρυρροεί), αλλά μόνον με καλό και στεγνό καιρό. Υποθέτω ότι οι Αλκυονίδες ημέρες τού Γεννάρη, προσέφεραν και μια βάση για την αναφερόμενη `ρήση.
Τέλος, λάβε υπ’ όψιν σου ότι απουσία κυκλοφορίας χυμών, συνεπάγεται και αδυναμία τού φυτού να αντιμετωπίσει τούς μύκητες – εισβολείς – ασθένειες τού ξύλου (ίσκα και ευτυπίωσι, αν δεν έχεις προνοήσει για την επούλωση των τομών).

Έτσι, εγώ, θα διάλεγα προς τα μέσα τού Φλεβάρη, προς το τελευταίο τέταρτο, ή/και καθοδική σελήνη, (σε αυτό υπάρχει σύμπτωσης απόψεων). Λιγοστοί οι χυμοί, και πριν από την μεγάλη άνοδο τις επόμενες ημέρες, (λόγω εποχής και σελήνης) .

 

Στον παρόντα χρόνο και πιο συγκεκριμένα:

 

μετά τις επόμενες ημέρες, Πέμπτη 20/1 (πανσέληνος= Χ), Παρασκ.- Σαββ 21-22/1 (περίγειο= Χ), θα πρότεινα:

 

Από Κυρ. 23/1, (απόγευμα), έως Κυρ. 30/1 πολύ καλά θα έλεγα. Από 30/1 έως Τετάρτη 2/2 καλά, (Πέμπτη 3/2 νέα σελήνη = Χ ), Παρασκ. 4/2 και Σαβ. 5/2 θα έλεγα καλά, επίσης.
Στην συνέχεια, πάμε μετά την Παρ.18/2 και Σάββατο 19/2, (πανσέληνος = Χ και περίγειο= Χ) : από Κυρ. (απόγευμα) 20/2 έως Σάββ 26/2 (πολύ καλά), και 26-28/2 θα έλεγα σχετικά καλά. (από ‘κει  και πέρα θα πρέπει να μετρήσεις περισσότερο το φεγγάρι!)

 

Είθε….

 

 

 

Vineyard manager Mark Hoey, vintage 2012

Vineyard manager Mark Hoey, vintage 2012 (Photo credit: stefano lubiana wines)

 

Βιοδυναμική καλλιέργεια

 

Ο αυστριακός φιλόσοφος Rudolph Steiner έφερε τον όρο βιοδυναμική όταν είπε ότι υπάρχουν και άλλα πράγματα που συντελούν στην ανάπτυξη της παραγωγής των φυτών εκτός από το φύτεμα και τη συγκομιδή. Κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα προβλήματα των ασθενειών και των παρασίτων όπως και η μείωση της εδαφολογικής γονιμότητας οφείλονταν στη χρήση των τεχνητών λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων. Από τότε που έδωσε μια σειρά διαλέξεων το 1924, η εργασία έχει συνεχιστεί και το βιοδυναμικό κίνημα έχει τους οπαδούς του σε όλο τον κόσμο. Οι οπαδοί της βιοδυναμικής πιστεύουν ότι η γη αρρωσταίνει και απαιτεί κάτι περισσότερο από τα οργανικά μέσα για να θεραπευθεί.
Απαιτείται μια ολιστική προσέγγιση που περιλαμβάνει τις πνευματικές και κοσμικές δυνάμεις, μαζί με διάφορες προετοιμασίες για την ενίσχυση των συνθηκών ανάπτυξης των φυτών.
Το χώμα είναι ζωντανό και κρατιέται στο ζωτικό του στάδιο με τη ενσωμάτωση φυτοχώματος μέσω της κομποστοποίησης. Αυτό το υγιές, ζωντανό χώμα παρέχει τρόφιμα που έχουν καλύτερη ποιότητα, αντίθετα από αυτή που παράγεται με τη χημική καλλιέργεια, που δίνει έμφαση στην ποσότητα.
Ο Rudolph Steiner πρότεινε ότι το ιδανικό αγρόκτημα θα πρέπει να είναι ανεξάρτητο, με ζώα που θα παρέχουν αρκετό λίπασμα για τη γονιμότητα του εδάφους και οι συγκομιδές του θα ταΐζουν τα ζώα. Αυτό δεν απέχει από τις έννοιες που προτείνονται από την ιδέα της μόνιμης καλλιέργειας. Στον κήπο μπορούμε να ανακυκλώσουμε όλα τα φυτικά απορρίμματα και τρόφιμα μέσω της κομποστοποίησης, για να κρατήσουμε το χώμα «ζωντανό».
Για να ακολουθήσουμε τη βιοδυναμική μέθοδο διάφορες αρχές πρέπει να ληφθούν υπόψη. Τότε είναι που όλα γίνονται περίπλοκα και κάπως μυστικά.

Επίδραση της σελήνης
Το φεγγάρι δίνει φως και έχει μια επίδραση βαρύτητας στη γη. Ο Steiner πρότεινε ότι αυτό έχει επιπτώσεις στην ανάπτυξη των φυτών. Το φεγγάρι έχει μια ελλειπτική τροχιά και για αυτό η έλξη της γης ποικίλλει σε όλο τον κύκλο των 28 ημερών του. Η αύξηση των ριζών βελτιώνεται όταν το φεγγάρι κινείται μακριότερα προς τα έξω, προκαλώντας μια μειωμένη έλξη στη γη και αντίστροφα.
Η ίδια δύναμη προκαλεί επίσης τις παλίρροιες στη θάλασσα.

– Η φύτευση των λουλουδιών, των φρούτων και των λαχανικών από σπόρους γίνεται καλύτερα 2 ημέρες πριν από ένα νέο φεγγάρι, επειδή το φως και οι δυνάμεις βαρύτητας είναι ευνοϊκότερες στις επτά ημέρες που ακολουθούν.

– Κατά τη διάρκεια των επόμενων επτά ημερών το φεγγάρι εμφανίζεται μεγαλύτερο κάθε νύχτα πλησιάζοντας προς την πανσέληνο. Το αυξανόμενο φως υποκινεί την αύξηση φυλλώματος, αλλά η έλξη της βαρύτητας αυξάνεται και έτσι η ανάπτυξη των ριζών είναι λιγότερο ευνοημένη και οι νέοι βλαστοί αναπτύσσονται ενώ οι ρίζες αναπαύονται.

– Για επτά ημέρες μετά από τη πανσέληνο, το φως μειώνετε επιβραδύνοντας την ανάπτυξη του φυλλώματος. Το ίδιο μειώνεται και η έλξη της βαρύτητας και για αυτό οι ρίζες μπορούν να αναπτυχθούν ευκολότερα. Αυτό είναι ένας καλός χρόνος να μεταμοσχευθούν τα σπορόφυτα δεδομένου ότι δίνει στις ρίζες καλύτερες συνθήκες για ανάπτυξη των φυτών
.
– Στις τελευταίες επτά ημέρες του σεληνιακού κύκλου το φως συνεχίζει να μειώνεται, αλλά και η έλξη της βαρύτητας αυξάνεται και για αυτό και το φύλλωμα και οι ρίζες αναπαύονται περιμένοντας το νέο φεγγάρι του επόμενου σεληνιακού κύκλου.

Νέα σελήνη – Ρίζες και βλαστοί ενισχύονται

Αυξανόμενη φάση σελήνης – Οι ρίζες αναπαύονται, το φύλλωμα αναπτύσσεται

Πανσέληνος – Οι ρίζες αναπτύσσονται, το φύλλωμα επιβραδύνεται

Μειωμένη φάση σελήνης – Ρίζες και φύλλωμα αναπαύονται

Σε μια πιο ακραία ερμηνεία των σεληνιακών αποτελεσμάτων θεωρείται ότι οι «ζωικές-δυνάμεις» που δίνουν στη γη τη ζωτικότητά της, οδηγούνται από διάφορες πηγές. Καθώς το φεγγάρι κινείτε στη τροχιά του, συλλέγει την ενέργεια από τον ήλιο, τους πλανήτες και τα αστέρια και τη διαβιβάζει στη γη. Το βιοδυναμικό ημερολόγιο καθορίζει πώς να χρησιμοποιήσει αυτούς τους ρυθμούς, έτσι ώστε η καλλιέργεια των φυτών να γίνει σε συγχρονισμένο χρόνο για καλύτερα αποτελέσματα. Υπάρχουν 12 αστερισμοί και επηρεάζουν τα τέσσερα στοιχεία σε διαφορετικές ημέρες
Τρεις αστερισμοί ανά στοιχείο που αντιστοιχούν στις τέσσερις φάσεις του φεγγαριού και επηρεάζουν διαφορετικά μέρη του φυτού.

Στοιχείο     Μέρος      Αστερισμοί
Γη                      Ρίζα            Παρθένος, αιγόκερος, ταύρος
Νερό                Φύλλο        
Σκορπιός, ιχθείς, καρκίνος
Αέρας            Λουλούδι     
Ζυγός, υδροχόος, δίδυμοι
Φωτιά              Φρούτα      
Τοξότης, κριός, λέων

Για να φυτέψουμε μια καλλιέργεια ριζών όπως οι πατάτες, τα καλύτερα αποτελέσματα επιτυγχάνονται εάν φυτευτούν και συγκομιστούν, ημέρες που ευνοούνται οι ρίζες. Εάν φυτευτούν μια ημέρα που ευνοούνται τα φύλλα θα υπάρχει αφθονία βλάστησης και φυλλώματος και μια μειωμένη παραγωγή στη συγκομιδή.
Ομοίως σε μια καλλιέργεια φύλλων όπως το λάχανο η σπορά το φύτεμα και η συγκομιδή, πρέπει να γίνει μια ημέρα που ευνοούνται τα φύλλα.
Για καλύτερα λουλούδια δουλεύουμε ημέρες που ευνοούνται τα λουλούδια και για μια καλή συγκομιδή φρούτων, δουλεύουμε τις ημέρες των φρούτων.

Κύκλοι αναπνοής
Υπάρχουν και οι κύκλοι αναπνοής που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη μας.
Η γη «αναπνέει μέσα», δηλ. σύρει στην ενέργεια, από το μεσημέρι μέχρι τα μεσάνυχτα και «αναπνέει έξω» από τα μεσάνυχτα μέχρι το μεσημέρι. Αυτή η ενέργεια τρέφει το χώμα και τις ρίζες καθώς σύρεται μέσα, και τα φύλλα και τα λουλούδια καθώς αυτή βγαίνει προς τα πάνω.Έτσι η σπορά και το φύτεμα γίνονται καλύτερα το απόγευμα δεδομένου ότι ευνοείτε το χώμα, ενώ η καλλιέργεια των φύλλων, των λουλουδιών και των φρούτων είναι καλύτερη το πρωί, όταν η ενέργεια απελευθερώνεται.

Προετοιμασίες
Η προσθήκη των προετοιμασιών στη κομπόστα παρέχει αρκετά μικροστοιχεία και η όλη διαδικασία κατασκευής του, το ανακάτωμα και το ψέκασμα τους έχει ένα τελετουργικό αρμονικό τρόπο. Η μέθοδος προετοιμασίας, έχει τις ομοιότητες στις ομοιοπαθητικές θεραπείες, ίσως είναι «ομοιοπαθητική για τον κήπο».

Αποτεφρώνοντας παράσιτα και ζιζάνια
Για να έλεγχο των παρασίτων μερικά από αυτά συλλέγονται και καίγονται, οι τέφρες αλέθονται μετά με στάχτη από ξύλα και το προκύπτον μίγμα ψεκάζεται στην επηρεασθείσα περιοχή. Για τα σπονδυλωτά παράσιτα το δέρμα καίγεται και οι στάχτες διασκορπίζονται.
Η προετοιμασία και η διασπορά πρέπει να γίνουν σύμφωνα με τους αστερισμούς, π.χ. η εργασία με τις στάχτες πρέπει να εκτελεσθεί όταν κινείται η Αφροδίτη μέσω του σκορπιού.
Εάν η εποχή που προκαλούν τα προβλήματα τα παράσιτα δεν συγχρονίζεται για την αποτέφρωση, τα παράσιτα πρέπει να συντηρηθούν σε οινόπνευμα μέχρι την εποχή που ευνόητε η διαδικασία.
Για τον έλεγχο των ζιζανίων, οι σπόροι συλλέγονται, καίγονται και η στάχτη διασκορπίζετε. Αυτό γίνεται καλύτερα όταν περνά το φεγγάρι μέσω ενός αστερισμού φωτιάς.
Όλες οι εργασίες με τη στάχτη, έχουν καλύτερα αποτελέσματα εάν πραγματοποιούνται αμέσως πριν από έναν νέο φεγγάρι ή την πανσέληνο.

Συμπεράσματα
Οι οπαδοί της βιοδυναμικής μεθόδου το καλούν «επιστήμη των ζωικών δυνάμεων», αλλά οι οπαδοί στο «ευφυές σχέδιο» λένε ότι έχει την επιστημονική αξία! Ίσως θα μπορούσαν να περιγραφούν ως «οργανικοί φανατικοί οπαδοί» ή ακραίο οργανικό κίνημα!
Οι αρχές έχουν κάποια ισχύ με την επιστημονική διερεύνηση. Το φως είναι ουσιαστικό για τη ζωή και ακλουθώντας τον ήλιο είναι κατανοητό, αλλά εάν το φως από το φεγγάρι, τους πλανήτες και τα αστέρια έχει μια επίδραση στις καλλιέργειες, αυτό είναι λιγότερο πιστευτό. Βεβαίως οι τροχιές τους είναι προβλέψιμες και κανονικές για να μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε την κίνησή τους, για να καθορίσουμε το χρόνο της φύτευσης και της συγκομιδής, αλλά με το μεταβαλλόμενο κλίμα μας πολλοί από τους δείκτες, ίσως δεν είναι πλέον σύγχρονοι.
Τα αποτελέσματα της βαρύτητας του φεγγαριού είναι μεγάλης σημασίας δεδομένου ότι προκαλούν τις παλίρροιες. Αυτά είχαν ακόμα μεγαλύτερη επιρροή πριν χιλιάδες χρόνια όταν το φεγγάρι ήταν πολύ πιο κοντά στη γη, δημιουργώντας τις ογκώδεις θάλασσες που διέβρωσαν τη μάζα του εδάφους για να παρέχουν τις πρώτες ύλες για να αρχίσει η ζωή. Από τότε η σελήνη έχει μετακινηθεί πιο μακριά και συνεχίζει να κάνει έτσι κατά περίπου 38mm κάθε χρόνο. Εάν αυτό έχει οποιαδήποτε επίδραση στην ανάπτυξη των καλλιεργειών είναι αυτό που εξετάζεται εδώ. Αυτό θα μπορούσε να έχει μια επίδραση στο επίγειο νερό και στη κίνηση του χυμού των φυτών.

 

 

 

Steve Lubiana pruning Granton Vineyard Tasmani...

Steve Lubiana pruning Granton Vineyard Tasmania 2010 (Photo credit: stefano lubiana wines)

The French paradox

Brie de Meaux cheese

Brie de Meaux cheese (Photo credit: Wikipedia)

Château Margaux, a First Growth from the Borde...

Château Margaux, a First Growth from the Bordeaux region of France, is highly collectible. (Photo credit: Wikipedia)

French paradox

From Wikipedia, the free encyclopedia
Jump to: navigation, search

The French paradox is the observation that French people suffer a relatively low incidence of coronary heart disease, despite having a diet relatively rich in saturated fats.[1] The term French paradox was coined by Serge Renaud, a scientist from Bordeaux University in France.[2]

When a description of this paradox was aired in the United States on 60 Minutes in 1991 with the assumption that red wine decreases the incidence of cardiac diseases, the consumption of red wine increased 44% and some wineries began lobbying for the right to label their products “health food.”[citation needed]

The authors of a review of dietary studies concluded that there was insufficient evidence to establish a causal link between consumption of saturated fats and coronary heart disease risk[3].

Contents

Overview

Health effects of cheese

According to data from the Food and Agriculture Organization of the United Nations,[4][dead link] the average French person consumed 108 grams per day of fat from animal sources in 2002 while the average American consumed only 72. The French eat four times as much butter, 60 percent more cheese and nearly three times as much pork. Although the French consume only slightly more total fat (171 g/d vs 157 g/d), they consume much more saturated fat because Americans consume a much larger proportion of fat in the form of vegetable oil, with most of that being soybean oil.[5][dead link] However, according to data from the British Heart Foundation,[6][dead link] in 1999, rates of death from coronary heart disease among males aged 35–74 years were 115 per 100,000 people in the U.S. but only 83 per 100,000 in France.

Wine

It has been suggested that France’s high red wine consumption is a primary factor in the trend. This hypothesis was expounded in a 60 Minutes broadcast in 1991.[7] The program catalysed a large increase in North American demand for red wines from around the world. It is believed that one of the components of red wine potentially related to this effect is resveratrol;[8] However, the authors of a 2003 study concluded that the amount of resveratrol absorbed by drinkers of red wine is small enough that it is unlikely to explain the paradox.[9]

Alcohol in wine

Research suggests that moderate drinkers are less likely to suffer heart attacks than are abstainers or heavy drinkers (see alcohol and cardiovascular disease for details). Therefore, the alcohol in wine might be a factor in the French paradox.

However, the difference between U.S. annual per capita alcohol consumption (8.6 litres per year)[10] and French consumption (11.4 litres per year) is only 2.8 litres per year more.[11] Alcohol consumption in France is lower than in Luxembourg (15.6 litres), the Czech Republic (13.0 litres), Hungary (13.6 litres), Germany (12.0 litres), and Croatia (12.3 litres) where no similar paradoxes are observed.

There is a lack of medical consensus about whether moderate consumption of beer, wine, or distilled spirits has a stronger association with longevity. Of ten major studies, three found stronger evidence for wine, three for beer, three for liquor, and one study found no difference between alcoholic beverages.[12]

Resveratrol

Main article: Resveratrol

Wines, particularly red wines, are a source of low levels of resveratrol. High doses of resveratrol have been linked to longevity and cancer prevention in other species.[13]

In 2008, a study found that high doses of resveratrol (a constituent of red wine) mimicked some of the benefits of caloric restriction (including reduced effects of aging) in mice.[14]

Procyanidins and polyphenols

Although research continues on resveratrol, the concentration in wine seems too low to account for the French paradox. Professor Roger Corder and team have identified a particular group of polyphenols, known as oligomeric procyanidins, which they believe offer the greatest degree of protection to human blood-vessel cells. Tests with 165 wines showed that these are found in greatest concentration in European red wines from certain areas, which correlates with longevity in those regions.[15] The highest procyanidins are found in wines from the Tannat grape, grown in the Gers area of southwest France.[citation needed]

Unlike resveratrol, procyanidins are present in wine in quantities that seem to be high enough to be significant: “Procyanidins are the most abundant flavonoid polyphenols in red wine – up to one gram per litre is found in some traditional style red wines.”[16] “… clinical trials of grape seed extract . . . have shown that 200–300 mg per day will lower blood pressure. Two small glasses (125 ml glass) of a procyanidin-rich red wine, such as a Madiran wine from southwest France, would provide this amount.” However, more than 200 mg of procyanidin can also be consumed by eating a Red Delicious apple.[17]

Other research suggests that polyphenols in wine reduce the absorption of malondialdehyde, which is implicated in arteriosclerosis, cancer, diabetes and other diseases.[18][19]

French diet comparisons

In his book, The Fat Fallacy, Will Clower suggests the French paradox may be narrowed down to a few key factors, namely:

  • Good fats versus bad fats — French people get up to 80% of their fat intake from dairy and vegetable sources, including whole milk, cheeses, and whole milk yogurt.
  • Higher quantities of fish (at least three times a week).
  • Smaller portions, eaten more slowly and divided among courses that let the body begin to digest food already consumed before more food is added.
  • Lower sugar intake — American low-fat and no-fat foods often contain high concentrations of sugar. French diets avoid these products preferring full-fat versions without added sugar.
  • Low incidence of snacks between meals.
  • Avoidance of common American food items, such as soda, deep-fried foods, snack foods, and especially prepared foods which can typically make up a large percentage of the foods found in American grocery stores.

Clower tends to downplay the common beliefs that wine consumption and smoking are greatly responsible for the French paradox. The French diet tends to cause Americans to lose weight while visiting even if they are not wine drinkers. While a higher percentage of French people smoke, this is not greatly higher than the U.S. (35% in France vs. 25% in U.S.) and is unlikely to account for the weight difference between countries.

Mireille Guiliano, author of the #1 bestseller French Women Don’t Get Fat,[20] agrees that the weight differences are not due to French smoking habits. She points out that the smoking rates for women in France and the U.S. are virtually identical.[21] Guiliano explains the key factors to the French woman’s ability to stay slim as:

  • Smaller portion sizes
  • Savoring food to increase the feeling of satisfaction, choosing a small amount of high quality food rather than larger amounts of low quality food
  • Eating 3 meals a day and not snacking
  • Taking in plenty of liquid such as water, herbal tea and soup
  • Sitting down and eating mindfully (no multitasking and eating while standing up, watching TV, or reading)
  • Emphasizing freshness, variety, balance, and, above all, pleasure[21]

In the book Cholesterol and The French Paradox, Frank Cooper argues that the French paradox is due to the lack of hydrogenated and trans fats in the French diet.[22] The French diet is based on natural saturated fats such as butter, cheese and cream that the human body finds easy to metabolize, because they are rich in shorter saturated fatty acids ranging from the 4-carbon butyric acid to the 16-carbon palmitic acid. But the American diet includes greater amounts saturated fats made via hydrogenating vegetable oils which include longer 18- and 20-carbon fatty acids. In addition, these hydrogenated fats include small quantities of trans fats which may have associated health risks.[23][24][25]

Time-lag hypothesis

The time-lag hypothesis states that if there were a delay in serum cholesterol concentrations increasing and a subsequent increase in ischaemic heart disease mortality, then the rate of current disease mortality would relate to past levels of serum cholesterol and fat consumption much more than current levels.[26] Law and Wald (1999) used Criqui and Ringel’s (1994) study of alcohol and diet in explaining the French paradox. On analyzing past and recent data of serum cholesterol and fat consumption (when earlier data were entered and adjustment was made for under-certification of CHD), they found that France fits in with the trend of other countries with similar cholesterol and fat intake. Also, recent data prediction for CHD mortality rates showed that France was similar to other countries.

Whole diet

In the book In Defense of Food, Michael Pollan suggests the explanation is not any single nutrient, but the combination of nutrients found in unprocessed food; not any one nutrient, nor the amount of carbohydrates or fats or proteins, but the whole length and breadth of nutrients found in “natural” foods as opposed to “processed” foods.[27]

The French government had an aggressive prenatal program since the Franco-Prussian War to provide high quality foods to pregnant women and young children. This program has had a profound impact on the epigenetic programming, over the course of several generations, in France and may explain why obesity and heart disease profiles are different in that country.[citation needed]

Validity questioned

Nevertheless, the medical causes of the French paradox are still not entirely clear and research continues. Meanwhile, some researchers have questioned the validity of this paradox altogether, particularly the connection between natural saturated fat consumption and cardiovascular disease. This view has recently received broad support through the results of the Nurses’ Health Study run by the Women’s Health Initiative. After accumulating approximately 8 years of data on the diet and health of 49,000 post-menopausal American women, the researchers found that the balance of saturated versus unsaturated fats does not affect heart disease risk, while the consumption of trans fat results in significantly increased risk of cardiovascular disease.[28]

English: Selles-sur-Cher is a French goats'-mi...

English: Selles-sur-Cher is a French goats’-milk labelled Protected Designation of Origin (PDO) cheese, made in the Centre region of France. Its name is derived from the commune of Selles-sur-Cher. Français : Le selles-sur-cher est un fromage français au lait de chèvre, bénéficiant d’une appellation d’origine contrôlée (AOC) et fabriqué dans la région Centre. Il doit son nom à la commune de Selles-sur-Cher. (Photo credit: Wikipedia)

Θρεπτικά στοιχεία απαραίτητα για την ανάπτυξη του αμπελιού

Häm b; heme b

Häm b; heme b (Photo credit: Wikipedia)

Zinc

Zinc (Photo credit: AJC1)

Τα κύρια θρεπτικά στοιχεία για την καλλιέργεια είναι το άζωτο, ο φώσφορος και το κάλιο, υπάρχουν και άλλα απαραίτητα στοιχεία για την ανάπτυξη του αμπελιού που χρησιμοποιούνται σε μικρότερες ποσότητες που ονομάζονται ιχνοστοιχεία και είναι τα: Zn, B, Mn.

1. Το Άζωτο ( Ν ) . Επιδρά στο σχηματισμό των φύλλων, βλαστών,σταφυλιών. Οι κληματίδες αυξάνουν σε μήκος, γίνονται χοντρότερες, με μεσογονάτια διαστήματα μεγάλα και με φύλλα που παίρνουν χρώμα πράσινο σκοτεινό. Το άζωτο συμβάλλει όχι μόνο στην καλύτερη ανάπτυξη της βλάστησης και των ριζών αλλά και στην επιτυχία μεγαλύτερης παραγωγής και καλής ποιότητας, όταν φυσικά δίδεται σε κανονική δόση περίσσεια Αζώτου έχει σαν αποτέλεσμα την ενίσχυση της βλάστησης σε βάρος της καρποφορίας την πρόκληση της ανθόρροιας, την παράταση της βλαστικής περιόδου και την μη καλή ωρίμανση του ξύλου, την κακή ποιότητα των σταφυλιών, και τη μεγαλύτερη ευπάθεια των φυτών στις διάφορες μυκητολογικές ασθένειες, καθώς και στην οψίμηση της παραγωγής. Η έλλειψη αζώτου περιορίζει τη βλάστηση των φυτών και συνεπώς και της παραγωγής. Τα φύλλα παραμένουν μικρά κιτρινωπά.

2. Ο Φώσφορος (Ρ). Επιδρά στην ποιότητα γιατί ευνοεί την ανθοφορία και την ωρίμανση των σταφυλιών. Συντελεί στην καλύτερη ανάπτυξη του ριζικού συστήματος, αυξάνει τη στερεότητα των κληματίδων και τις ωριμάζει ταχύτερα. Η έλλειψη φωσφόρου περιορίζει πολύ τη βλάστηση.

3. Το Κάλι (Κ). Ευνοεί τη φυσιολογική λειτουργία των φύλλων και των ριζών. Βελτιώνει την ποιότητα των σταφυλιών, τα οποία ω-ωριμάζουν νωρίτερα και αποκτούν περισσότερα ζάχαρα και καλό χρώμα.Επίσης ευνοεί την καλύτερη ωρίμανση των κληματίδων και αυξάνει την αντοχή τους στην ξηρασία, το ψύχος και τους παγετούς της άνοιξης. Η έλλειψη καλίου δεν ωριμάζει καλά τις κληματίδες και τα σταφύλια, τα δε φύλλα παραμένουν μικρά. ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ: Όταν τα συμπτώματα εκδηλώνονται νωρίς, το καλοκαίρι παρατηρείται περιφερειακή μεσονεύρια χλώρωση του ελάσματος και στροφή της περιφέρειας προς τα κάτω. Αργότερα εμφανίζονται καστανόχρωμες κηλίδες που εξελίσσονται σε νευρώσεις. Τα συμπτώματα που εκδηλώνονται κατά την περίοδο της ωρίμανσης των σταφυλιών είναι ιώδης μεταχρωματισμός στο πάνω τμήμα του ελάσματος και ξήρανση της περιφέρειας του φύλλου. Οι ρώγες παραμένουν μικρές, δεν ωριμάζουν καλά και η παραγωγή υποβαθμίζεται.

4. Ασβέστιο (Ca) Είναι απαραίτητο σε μεγάλες ποσότητες κατά την κυτταρική διαίρεση- παρατηρείται έλλειψη ασβεστίου σε όξινα εδάφη με ΡΗ<>

5. Βόριο (Β). Συμμετέχει στο μεταβολισμό των πρωτεϊνών, τη μετακίνηση του σακχάρου, ανάπτυξη των ανθέων και καρπών.

Συμπτώματα. Παρουσιάζουν τα φύλλα της κορυφής μικρές χλωρωτικές κηλίδες στην περιφέρεια του ελάσματος ή μεταξύ των χλωρώσεων. Σιγά-σιγά οι κηλίδες μεγαλώνουν και παραμένει πράσινο μόνο ένα τμήμα του ελάσματος κατά μήκος των νεύρων. Τα φύλα παραμορφώνονται, γίνονται κατσαρά και αναπτύσσονται ασύμμετρα. Οι κληματίδες έχουν μικρά μεσογονάτια διαστήματα, τα ακραία μάτια νεκρώνονται και εκπτύσσονται τα πλάγια, δίνοντας μικρούς παραμορφωμένους βλαστούς. Στους έλικες, στη ράχη των ταξιανθιών, τους μίσχους των φύλλων και τις κορυφές των βλαστών εμφανίζονται καστανόχρωμες τοπικές παχύνσεις των ιστών, οι οποίες στη συνέχεια εξελίσσονται σε νεκρώσεις. Στους Βότρυς παρατηρείται μειωμένη καρπόδεση μικροραγία και ανισορογία. Οι ρόγες πέφτουν η παραμένουν μικρές χωρίς σπέρματα, ή παρουσιάζουν φελλοποίηση ενός τμήματος της σάρκας τους, ρωγμές βυθισμένα τμήματα και ανομοιόμορφη ωρίμανση._

6. Ψευδάργυρος (Zn) Συμμετέχει στον μεταβολισμό των υδατανθράκων, σχηματισμό της χλωροφύλλης και σε άλλες λειτουργίες του φυτού.

Συμπτώματα. Εμφανίζονται πιο έντονα στις κορυφές των βλαστών με μεσονεύρια χλώρωση, μείωση του μεγέθους τους, ανάπτυξη μεγάλου μισχικού κόλπου, σχηματισμό μυτερών δοντιών και ασυμμετρία ελάσματος. Η καρποφορία είναι μικρή και τα σταφύλια αραιά και παραμορφωμένα. Οι ρόγες αντίθετα με την τροφοπενία βορίου περιέχουν σπέρματα.

7 Μαγγάνιο (Mn) Βρίσκεται σε φυτικούς ιστούς, αλλά κυρίως συγκεντρώνεται στα φύλλα, στις κορυφές των βλαστών και στους σπόρους. Στο φυτό δεν κινείται εύκολα και επομένως τα πρώτα συμπτώματα της έλλειψης Μη εμφανίζονται στα βασικά φύλλα.
Συμπτώματα. Εμφανίζονται χλωρωτικές κηλίδες κυρίως στα βασικά φύλλα σε αντίθεση με παρόμοια συμπτώματα που οφείλονται σε έλλειψη ψευδαργύρου και εμφανίζονται στα νεαρά φύλλα.8. Σίδηρος (Fe). Παίρνει μέρος στη σύνθεση της πρωτεΐνης των χλωροπλαστικών, είναι απαραίτητος για την ομαλή ανάπτυξη του ριζικού συστήματος και την σύνθεση της χλωροφύλλης. Συμπτώματα: Εμφανίζονται κυρίως στα φύλλα της κορυφής των κληματίδων με την μορφή χλώρωσης που καταλαμβάνει τα μεσονεύρια διαστήματα, ενώ οι νευρώσεις παραμένουν πράσινες. Σε έντονες περιπτώσεις η χλώρωση επεκτείνεται και στις νευρώσεις με αποτέλεσμα ολόκληρη η επιφάνεια του ελάσματος να παίρνει κιτρινόλευκο χρωματισμό και να ξηραίνεται κατά Θέσεις.

9. Mαγνήσιο (Mg). Είναι απαραίτητο στοιχείο για πολλές ενζυματικές αντιδράσεις και αποτελεί συστατικό της χλωροφύλλης.
Συμπτώματα. Εμφανίζονται πρώτα στα κατώτερα φύλλα με περιφερειακή και μεσονεύρια χλώρωση του ελάσματος στις λευκές ποικιλίες, ενώ στις έγχρωμες οι χλωρωτικοί ιστοί είναι κοκκινωποί.

10. Τοξικότητα από χλωριούχα άλατα : Σε αμπελώνες που βρίσκονται κοντά στη θάλασσα ή σ’ εκείνους που αρδεύονται με αλατούχο νερό μπορεί να εμφανιστεί περιφερειακή νέκρωση του ελάσματος των φύλλων που ακολουθείται από φυλλόπτωση.

11 Ξήρανση της ράχης:Τα συμπτώματα της αρρώστιας εμφανίζονται κατά την έναρξη της ωρίμανσης των σταφυλιών και η έκταση που θα πάρουν εξαρτάται από πολλούς παράγοντες. Αρχικά νεκρώνονται, ο κύριος ή οι πλάγιοι άξονες της ράχης του τσαμπιού και βαθμιαία η νέκρωση επεκτείνεται, παρεμποδίζοντας την κυκλοφορία των χυμών, ξεραίνεται το τμήμα της ράχης, οι ρώγες μαραίνονται και ζαρώνουν. Η αρρώστια οφείλεται σε διαταραχή της σχέσης καλίου-ασβεστίου-μαγνησίου και ευνοείται όταν μετά από παρατεταμένη ξηρασία ακολουθήσουν μεγάλες βροχοπτώσεις κατά την περίοδο Ιουλίου -Σεπτεμβρίου. Η μακρόχρονη χρήση καλιούχων λιπασμάτων, η χρήση φρέσκιας κοπριάς και τα εδάφη που είναι ελαφρά και φτωχά σε οργανική ουσία είναι και αυτοί ευνοϊκοί παράγοντες. Αντιμετωπίζεται με ορθολογική χρήση των καλιούχων λιπασμάτων, βελτίωση της υφής και γονιμότητας του εδάφους, κατάλληλο κλάδεμα και βλαστολόγημα, ώστε να μειώνεται ο ρυθμός βλάστησης των πρεμνών. Σε έντονα προσβεβλημένους αμπελώνες συνιστάται να γίνονται 2-3 ψεκασμοί με διαφυλλικά λιπάσματα πλούσια σε μαγνήσιο.

Zinc acac complex

Zinc acac complex (Photo credit: Wikipedia)

 

 

Μία άλλη εκδοχή για το τσούγκρισμα των ποτηριών

Φωκιανό ένα κρασί με πολύ ιστορία

English: locator map of 2010 Ikaria municipali...

English: locator map of 2010 Ikaria municipality in Samos prefecture, Greece Deutsch: Lage der Gemeinde Ikaria in der griechischen Präfektur Samos (2010) (Photo credit: Wikipedia)

ΦΩΚΙΑΝΟ

 

 

Με όνομα βαρύ… σαν ιστορία

Εχει συνδέσει το όνομά του με την Ικαρία, τη Σάμο, αλλά και τον φημισμένο στους αρχαίους χρόνους Πράμνιο Οίνο – και εξακολουθεί να δίνει ενδιαφέροντα κρασιά

Του Στέλιου Λογοθέτη, οινολόγου

ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ

 

Το Φωκιανό είναι μία από τις πλέον ελληνικές αλλά και ξεχασμένες ποικιλίες. Με πλούσια ιστορία και αναφορές από την αρχαιότητα έχει συνδέσει την ύπαρξή του με τα νησιά του Αιγαίου και κυρίως με τη Σάμο, την Ικαρία, τα Δωδεκάνησα και τις Κυκλάδες. Kαλλιεργείται επίσης στη Μεσσηνία και στην Αιτωλοακαρνανία. Θα το συναντήσουμε με τις ονομασίες Σαμιώτικο, Σαμιώτης, Δαμασκηνό, Δαμασκηνάτο, Επικαράς (εκ του Iri-Kara: μαύρο δαμάσκηνο), Αρικαράς, Φωκιάνα, Φωκιανό Μαύρο.

Ως ποικιλία έχει συνδέσει την ύπαρξή της με το νησί της Ικαρίας και ειδικότερα με τον ξακουστό από αρχαιότητας Πράμνιο Οίνο. Να σημειωθεί εδώ ότι το Φωκιανό στο συγκεκριμένο νησί δίνει τον μοναδικό για την εν λόγω ποικιλία Τοπικό Οίνο Ικαρίας.

Από αρχαίους συγγραφείς αναφέρεται ότι ο Πράμνιος Οίνος ήταν δώρο του θεού Διονύσου στο νησί και μάλλον είναι και ο πρώτος οίνος στην ιστορία που αναφέρεται με ονομασία προέλευσης. Κατά την περίοδο του Μεσαίωνα αλλά και κατά τους νεότερους χρόνους, περιηγητές και ιστορικοί έχουν αναφερθεί εκτενέστατα στο Φωκιανό ως κύρια ποικιλία καλλιέργειας και οινοποίησης στην Ικαρία, αλλά και ως σημαντική παρουσία στη Σάμο και στη Σύρο.

Στις νησιωτικές περιοχές καλλιεργείται σε κυπελλοειδές σχήμα και σε εδάφη διαμορφωμένα κυρίως σε πεζούλες, ενώ στην ηπειρωτική Ελλάδα σε σχήμα αμφίπλευρο γραμμικό. Αγαπάει τα ασβεστολιθικά, αλλά και σχιστολιθικά εδάφη και είναι ποικιλία ανθεκτική στην ξηρασία. Δεν παρουσιάζει ομοιότητα με καμία άλλη ποικιλία που καλλιεργείται στην Ελλάδα – βασική απόδειξη ότι είναι αυτόχθονη. Είναι ευαίσθητη στον περονόσπορο και στον βοτρύτη, ενώ παρουσιάζει ανθεκτικότητα στο ωίδιο. Ανθίζει στις αρχές Μαΐου και η ωρίμασή της εξαρτάται από την περιοχή της καλλιέργειάς της: στις νησιωτικές περιοχές από τις αρχές μέχρι τα μέσα Σεπτεμβρίου, ενώ στην υπόλοιπη Ελλάδα περί τα τέλη Ιουλίου.

Το φυτό της είναι μέτριας ζωηρότητας, με φύλλα μετρίου μεγέθους, πεντάλοβα, σε χρώμα πράσινο σκούρο. Αγαπάει το «αυστηρό» κλάδεμα, αλλά δίνει ποιοτικά αποτελέσματα και όταν κλαδεύεται σε περισσότερα από τρία μάτια. Το σταφύλι είναι μεγάλο, αραιόρραγο, κωνικού σχήματος. Η ρώγα είναι μετρίου μεγέθους, με σχήμα ελλειπτικό προς σφαιρικό και με χρώμα φλοιού ερυθρομελανό. Τα κρασιά που παράγονται από το Φωκιανό είναι πλούσια σε τανίνες, με οξύτητα που κυμαίνεται γύρω στο 5,5 και έντονο κόκκινο χρώμα.

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΙΚΙΛΙΑΣ

•   Καλλιεργείται σε έκταση περίπου 3.500 στρεμμάτων σε περιοχές της Ικαρίας, της Σάμου, των Δωδεκανήσων, των Κυκλάδων, της Μεσσηνίας, της Αιτωλοακαρνανίας και του Αγίου Ορους.
•   Λέγεται ότι από Φωκιανό παραγόταν ο ξακουστός στην Αρχαιότητα Πράμνιος Οίνος.
•   Είναι η κύρια ποικιλία του Τοπικού Οίνου Ικαρίας.
•   Δίνει κρασιά φρουτώδη, με χαρακτηριστική οξύτητα και λαμπερό κόκκινο χρώμα, τα οποία επιδέχονται παλαίωση.
•   Καλλιεργείται κυρίως σε παραδοσιακό κυπελλοειδές, αλλά και σε γραμμικό σχήμα.
•   Το φυτό του Φωκιανού είναι μέτρια ζωηρό, ευαίσθητο στον περονόσπορο και στον βοτρύτη αλλά ανθεκτικό στο ωίδιο.
•   Εχει φύλλα μετρίου μεγέθους, πεντάλοβα, με χρώμα σκούρο πράσινο.
•   Το σταφύλι του είναι μεγάλο, αραιόρραγο, ανισόρραγο, κωνικού σχήματος.
•   Η ρώγα του είναι μετρίου μεγέθους, με σχήμα ελλειπτικό προς σφαιρικό και χρώμα φλοιού ερυθρομελανό.

 


 

Christos Rachos on Ikaria

Christos Rachos on Ikaria (Photo credit: Wikipedia)

Πράμνειος Οίνος

Ο Πράμνειος οίνος είναι ποικιλία κρασιού, μαύρο και βαρύ από άποψη αλκοολικών βαθμών, γνωστό από την εποχή ακόμη του Ομήρου (περίπου δηλ. από το 850 π.Χ).

Στις αρχές του 1900 και στη δεκαετία του 1920 σύμφωνα με τις πληροφορίες από τα βιβλία αντίστοιχα “Ικαρία, γεωγραφική της νήσου περιγραφή” του Γ. Λομβαρδά και “Ικαριακά Χρονικά” του Λ. Σπανού, αντιπροσώπευε το 1/3 περίπου της παραγωγής του νησιού.

Η ιστορία του είναι πολύ μακρινή. Συνδέεται με τους μύθους και τη λατρεία του Διονύσου στο νησί (τα αρχαιολογικά ευρήματα και τα τοπωνύμια σε πολλές περιοχές του νησιού έχουν την καταγωγή τους στη Διονυσιακή τελετουργία).

Τη μαγική δύναμη του κρασιού γεύονται οι ήρωες της Ιλιάδας, όταν ετοιμάζονται για μάχη, καθώς δυναμώνουν το πολεμικό τους μένος, πίνοντας τον κυκεώνα, δηλαδή, Πράμνειο οίνο ανακατεμένο με χλωρό τυρί και αλεύρι από κριθάρι! (Όμηρος)

Στα παραθέματα από αρχαία και νεώτερα κείμενα, όπου αναφέρεται το κρασί της Ικαρίας, καταγράφονται τα βασικά χαρακτηριστικά του σχεδόν με τις ίδιες λέξεις.
Οίνος ούτε γλυκύς, ούτε παχύς, αλλά αυστηρός, σκληρός…

“Πράμνειον ον ίδμεν φασί παχύν και πολύτροφον. Και η προσφορά ου διψήσεως φασίν άκος αλλά εμφορήσεως ένεκεν..”
Ευστάθιος

“κατά τον Φρύνιχο ου γλύξις ουδ υπόχυτος αλλά Πράμνιος”
Διογένης Λαέρτιος

“…έστι δε ούτος, γένος τε οίνου. και έστιν ούτος ούτε γλυκύς ούτε παχύς, αλλά αυστηρός και σκληρός και δύναμιν έχων διαφέρουσαν…”
Αθήναιος

“…έστι δε εγκώμιον οίνου και σκληρός οίνος…”
Ησύχιος

“Το κρασί των Ικάριων είναι δυνατό και το αναμειγνύουν πάντα με νερό..”
Γεωργειρήνης

“παρασκευάζεται στην Ικαρία ένα κρασί που λέγεται σκέτο, είναι υψηλόβαθμο και σκληρό”
Σταματιάδης

Είναι ελάχιστα μέρη σε όλο τον κόσμο, που παράγουν φυσικώς υψηλόβαθμους οίνους ξηρούς. Επίσης οι επιστήμονες του κρασιού δέχονται ότι σημαντικό ρόλο στα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά του κρασιού, διεκδικεί ο μύκητας που απαντάται σε κάθε τόπο. Δηλαδή διαφορετικοί μύκητες στα ίδια σταφύλια, δίνουν διαφορετικά κρασιά.

Με αυτά τα δεδομένα γίνονται έρευνες από πανεπιστημιακές ομάδες σχετικά με την ύπαρξη μιας ιδιαίτερης ομάδας μικροοργανισμών, που συνεργάζονται και δίνουν το μοναδικά ασυνήθιστο χαρακτηριστικό, να μπορούν να ζημώσουν σε συγκέντρωση αλκοόλης άνω των 16 βαθμών με τις συνηθισμένες συνθήκες περιβάλλοντος. Τα αποτελέσματα των ερευνών θα ενισχύσουν σημαντικά τη θέση της Ικαρίας μέσα στις αμπελοπαραγωγικές περιοχές.

Το πρώτο επίσημο κρατικό χαρακτηριστικό που καταγράφει ωστόσο μια ιδιαιτερότητα του Ικαριακού αμπελώνα είναι η από 3/2/1970 απόφαση του Υπουργείου Γεωργίας για την επιτρεπόμενη καλλιέργεια του Φωκιανού στην Ικαρία. Τον Ιούνιο του 2006 δόθηκε από την πολιτεία ο χαρακτηρισμός γεωγραφικής ένδειξης “τοπικός οίνος”. Αυτό ήταν αποτέλεσμα μια συλλογικής προσπάθειας που διήρκεσε περίπου πέντε χρόνια και συμμετείχαν ενεργά τόσο οι φορείς της τοπικής αυτοδιοίκησης Α και Β βαθμού, όσο και ο κος Ν. Αφιανές*.

Το καριώτικο κρασί, προϊόν μιας πανάρχαιας συνταγής που φυλάχτηκε και διασώθηκε σε πιθάρια χωμένα στη γη, έχει επίσημα πια την ταυτότητα της ιδιαίτερης φυσιογνωμίας του.

Υπάρχουν αρκετές εκδοχές για την καταγωγή του ονόματος Πράμνειος: Μία είναι ότι το όνομα προέρχεται από το ότι “πραΰνει το μένος” και μία άλλη ότι υπάρχει ένα οινοφόρο όρος στην Ικαρία, η Πράμνη, όπου αναπτύσσονται τα αμπέλια (“πραμνία άμπελος”) από τα οποία προέρχεται ο πράμνειος οίνος. Σημειώνεται ότι και οι δύο αυτές εκδοχές ανάγονται στην αρχαιότητα.

Σε κάθε περίπτωση είναι βέβαιο ότι ο «πράμνειος οίνος» είναι ένα εξαιρετικό είδος κρασιού, που είχε από τα αρχαία χρόνια διαφημιστεί στις ελληνικές χώρες της εποχής. Οι γεωργοί της Ικαρίας, με συστηματική καλλιέργεια και εξειδίκευση, είχαν κατορθώσει να αξιοποιήσουν με τον καλύτερο τρόπο τα γνωστά αμπέλια του νησιού, παράγοντας και διακινώντας ένα επώνυμο παραδοσιακό προϊόν.

Μέρος αυτού του κειμένου προέρχεται από άρθρο του κου Ν. Αφιανέ στο περιοδικό της Εταιρίας Ικαριακών Μελετών (Ιούλιος – Δεκέμβριος 2006)

Μια ιστορία που δεν γράφτηκε

Νέα – 19/02/2005

Το παρακάτω άρθρο είναι πολύ ενδιαφέρον δίνει πολλές πληροφορίες και αναφορές για την ιστορία της Ικαρίας.
Το κρασί και τα αμπέλια των αρχαίων Ικάριων
Μια σπουδαία ιστορία που δεν γράφτηκε ακόμη
Ηλίας Γιαννίρης
Πολεοδόμος, Χωροτάκτης, Δρ. ΕΜΠ
 Ο Πράμνειος Οίνος και ο θεός Διόνυσος…
Η Αρχαία Ικαρία ήταν παραγωγός του περίφημου Πράμνειου Οίνου. Ο Ομηρικός ύμνος
εις Διόνυσο (ΧΧΧΙV) μνημονεύει 6 περιοχές που αναφέρονται ως τόποι που γεννήθηκε
ο Διόνυσος (Δράκανο, Ικάρου ανεμόεσσα, Νάξος, Αλφειός, Θήβα, όρος Νύσσα).
Από αυτούς οι δύο (Δράκανο Ικάρου ανεμόεσσα) είναι στην Ικαρία. Αλλά,
και οι άλλοι τόποι δεν είναι άσχετοι με την Ικαρία. Αν σηματοδοτήσει κανείς
στο χάρτη αυτά τα τοπωνύμια θα διαπιστώσει ότι βρίσκονται περίπου στην ίδια ευθεία.
Στο θαλάσσιο δρόμο που ένωνε την Ιωνική ακτή με την Ελληνική Χερσόνησο, και που έχει
την Ικαρία στο κέντρο του. Τον ίδιο αυτό δρόμο που είχαν σηματοδοτήσει και τα ιερά της
Αρτέμιδος (Έφεσος, Νάς Ικαρίας, Αμφιάρειο).
Στην Ικαρία, είναι ολοζώντανες διάφορες ιστορίες για νέους που τους είχαν αρπάξει οι
Πειρατές, αλλά ξέφυγαν και κρύφτηκαν στο βουνό της Ικαρίας. Αρκετά σόγια αναφέρουν τέτοιο γεννήτορα.
Ο μύθος λέει ότι και ο Διόνυσος είχε μια τέτοια επαφή με τους τότε πειρατές. Τον πήραν από την
Ικαρία και πήγαιναν να τον πουλήσουν σκλάβο. Αυτός τους είπε ότι είναι Θεός και μάλιστα της
γονιμότητας, της απόλαυσης της φύσης και φυσικά του οίνου, αλλά εκείνοι δεν τον πίστεψαν
εκτός από ένα ναυτόπουλο (που τελικά σώθηκε). Τα όσα περιγράφονται είναι μάλλον από την
επίδραση του Πράμνιου οίνου. Να πως τα περιγράφει, γλαφυρά, ο Απολλόδωρος:
“Θέλοντας να περάσει απ’ την Ικαρία στη Νάξο μίσθωσε ένα πειρατικό των Τυρρηνών.
Εκείνοι αφού τον έμπασαν μέσα, παρέκαμψαν τη Νάξο κι έβαλαν πλώρη κατά την Ασία για να τον πουλήσουν.
Κι ο Διόνυσος έκανε φίδια τα κουπιά και το κατάρτι κι όλο το σκάφος το γέμισε με κισσό και μελωδίες
από αυλούς. Οπότε οι πειρατές καταλαμβάνονται από μανία και ρίχνονται στη θάλασσα όπου γίνονται δελφίνια.
Έτσι οι άνθρωποι πίστεψαν ότι είναι θεός και τον τιμούσαν”
Το γεγονός ότι ο Διόνυσος, όταν ήταν νεαρός και άγνωστος έμενε στην Ικαρία, είναι πολύ ενδιαφέρον.
Ο αρχαιολόγος Θ. Κατσαρός, σε μια εξαίρετη πραγματεία του υπογραμμίζει την πληθώρα των τοπωνυμίων
της Ικαρίας που σχετίζονται με το Διόνυσο.
Η υπόθεση ότι η Ικαρία είναι η πατρίδα του Διονύσου και του κρασιού ενισχύεται ακόμη και από το
αρχαίο μύθο του Ικάριου, του πρώτου ανθρώπου που έφτιαξε οίνο. Όψιμες μεταγραφές του μύθου
τοποθετούν τον Ικάριο στην Αττική. Ο Απολλόδωρος αναφέρει:
“Όταν πέθανε ο Εριχθόνιος και θάφτηκε στο ίδιο τέμενος της Αθηνάς, έγινε βασιλιάς ο Πανδίων,
και στα χρόνια της βασιλείας του ήλθαν στην Αττική η Δήμητρα και ο Διόνυσος. Την Δήμητρα την
υποδέχτηκε στην Ελευσίνα ο Κελεός και τον Διόνυσο ο Ικάριος, που παρέλαβε απ’ αυτόν
ένα κλήμα κι έμαθε την οινοποιία”.
Είναι γνωστή η σχέση των Ικάριων με την περιοχή του Διονύσου της Αττικής.
Ωστόσο, ο οίνος ήταν τόσο δυνατός που όταν τον ήπιαν οι δούλοι του παραφέρθηκαν,
και μάλιστα σκότωσαν τον ίδιο τον αφέντη τους τον Ικάριο. Το δίδαγμα είναι
ότι ο οίνος πρέπει να πίνεται με προσοχή, και μάλιστα, καλό είναι να τον αναμειγνύει
κανείς με νερό, και να κάνει κράμα-κρασί. Σήμερα, ο Πράμνειος Οίνος της Ικαρίας είναι
από τους λίγους υψηλόβαθμους που έχουν απομείνει. Οι σημερινοί Καριώτες έχουμε την ευτυχία
να γευόμαστε Οίνο, και ξέρουμε πώς μπορεί να παραφερθεί κανείς μεθώντας με τέτοιο κρασί.
Μάλιστα, το καλοκαίρι, τους μήνες που δεν έχουν “ρο”, ξέρουμε ότι “θέλει νερό”
γιατί τότε μεθάει κανείς ευκολότερα. Βάζουμε λοιπόν νερό και μετατρέπουμε τον
Πράμνειο Οίνο σε κρασί. Το εθιμοτυπικό που υπάρχει σήμερα στην Ικαρία γύρω από το κρασί
δείχνει ότι οι κάτοικοι αυτού του νησιού έχουν καλά καταλάβει το δίδαγμα του μύθου του Ικάριου.
 Κυκεώνας: Το Ικαριακό “κοκτέιλ”
Η αρχαία γραμματολογία έχει συχνές αναφορές στον Πράμνιο Οίνο.
Η Κίρκη κερνάει τους συντρόφους του Οδυσσέα ένα κοκτέιλ από τυρί,
μέλι ξανθό, αλεύρι και “Οίνο Πράμνειο”. Μόλις αυτοί το ήπιαν, τους έκανε γουρούνια
(Οδύσσεια, Κ. Στίχοι230-240). Φαίνεται ότι μέθυσαν και άλλαξαν συμπεριφορά,
‘γίναν σαν τα ζώα Είναι εκπληκτικό ότι αυτά ακριβώς τα προϊόντα είναι και τα
περιώνυμα της παραδοσιακής Ικαριακής παραγωγής. Εκτός από το αλεύρι, τα άλλα
προϊόντα έχουν έντονη σημερινή παρουσία.
Μάλιστα, το τυρί αυτής της συνταγής είναι …κατσικίσιο, δηλαδή καθούρα.
Αυτό μαθαίνουμε από την Ιλιάδα:
Μια νησιωτοπούλα, η Εκαμήδη από την Τένεδο, κέρασε τον σοφό γέρο-Νέστορα
και την παρέα του ένα κοκτέιλ, τον περίφημο κυκεώνα. Για την ακρίβεια,
άπλωσε στο τραπέζι “κρεμμύδι, προσφάγι για το πιοτό, και μέλι φρέσκο
και μαζί του άγιου κριθαριού τον καρπό”. Στη μέση του τραπεζιού έβαλε
και ένα βαρύ μεγάλο ποτήρι, περίτεχνα διακοσμημένο, για να πιουν από κοινού.
Όταν ήταν γεμάτο δύσκολα το σήκωνε να πιει κανείς, εκτός από τον ιδιοκτήτη του
τον ίδιο το Νέστορα, που μάλιστα το είχε φέρει από το σπίτι του, από την Πύλο.
“Μέσα σ’ αυτό τους ανακάτωσε η γυναίκα η όμοια με θεές νερό με κρασί Πράμνειο,
έξυσε με χάλκινη ξύστρα κατσικίσιο τυρί, και πασπάλισε άσπρο κριθαρένιο αλεύρι.
Ύστερα, αφού ετοίμασε τον κυκεώνα, τους είπε να πιουν. Εκείνοι ήπιαν πρώτα
κ’ έσβησαν τη δίψα που τους ξέραινε το λαιμό, κ’ έπειτα πήραν να κουβεντιάζουν
μεταξύ τους για να περάσουν ευχάριστα την ώρα τους με λόγια”.
Εδώ, εκτός από την συνταγή του κυκεώνα έχουμε και ένα πολύ γνωστό παραδοσιακό
εθιμοτυπικό, με την γυναίκα-γνώστρια να ετοιμάζει για την παρέα το τραπέζι,
και την λιτή τροφή να προσφέρεται, με σκοπό να πίνουν οι ομοτράπεζοι
και κουβεντιάζουν για να περάσουν ευχάριστα. Μάλιστα, λίγο αργότερα,
όταν ο Πάτροκλος φέρνει στη σκηνή του Νέστορα τον βαριά τραυματισμένο
Μαχάονα, τον γιο του περίφημου γιατρού της αρχαιότητας Ασκληπιού,
η Εκαμήδη του δίνει να πιει από τον κυκεώνα, για να γίνει καλά.
Αυτό το τελετουργικό, με επίκεντρο τον Πράμνειο Οίνο και τις σπουδαίες ιδιότητές του,
απασχόλησε και τον Πλάτωνα. Ο Σωκράτης, συνομιλώντας με τον Ίωνα, τον ρωτάει
χρησιμοποιώντας την μαιευτική μέθοδο:
“Σωκράτης: Και η τέχνη του ραψωδού είναι διαφορετική από την τέχνην του ηνιόχου;
Ίων: Ναι.
Σωκράτης: Και εφ’ όσον είναι διαφορετική, είναι γνώσις αναφερόμενη εις πράγματα διαφορετικά.
Ίων: Ναι.
Σωκράτης: Και πάλιν: Όταν ο Όμηρος διηγείται ότι εις τον τραυματισμένο Μαχάονα, η
παλλακίς του Νέστορος, η Εκαμήδη, του δίδει ένα ρόφημα να πίνει: Και αυτό το λέει πάνω-κάτω:
“Από κρασί Πραμνιώτικο και γιδοτύρι ξύνει
Μέσα, με ξύστρα χάλκινη. Και από κοντά κρεμμύδι
Να συνοδέψει το πιοτό…”
Αυτά, αν σωστά τα λέει ο Όμηρος ή όχι εις ποίαν τέχνην ανήκει να το κρίνει μετ’ ακριβείας;
Εις την τέχνην του ιατρού ή του ραψωδού;
Ίων: Εις την τέχνην του ιατρού.
Σωκράτης: Και πάλιν όταν λέγει ο Όμηρος….”
Ο Πλάτωνας επανέρχεται στον Πράμνειο Οίνο στην ΠΟΛΙΤΕΙΑ, συνδέοντάς
τον ακόμη μια φορά με την Ιατρική:
“-Και μικρότερη τάχα ντροπή το νομίζεις νάχη κανείς την ανάγκη της ιατρικής,
όχι ότνα πρόκειται για τίποτα πληγές ή για κάτι τυχαίες επιδημικές αρρώστιες,
αλλά επειδή από τη μαλθακή ζωή και τη δίαιτα που αναφέραμε γεμίζει το σώμα του,
καθώς οι βάλτοι, από αέρια και αναθυμιάσεις, και αναγκάζει τους κομψούς μας τους
Ασκληπιάδες να βρίσκουν ονόματα, εμφράξεις και κατάρρους, για τις αρρώστιες του;
-Και πραγματικός νέα είναι και αλλόκοτα αυτά τα ονόματα για τις αρρώστιες.
-Που βέβαια δεν θα υπήρχαν, καθώς φαντάζομαι, στην εποχή του Ασκληπιού.
 Και το συμπεραίνω, επειδή οι δύο του γιοί, στην πολιορκία της Τροίας δεν
 μάλωσαν τη γυναίκα, που έδωσε στον πληγωμένο Ευρύπυλο να πιει Πραμνιώτικο κρασί με
 πασπαλισμένο από πάνω άφθονο αλεύρι και ξυσμένο τυρί, που τάχουν για φλεγματικά,
 άουτ’ έκαμαν καμιά παρατήρηση στον Πάτροκλο, που τον γιάτρευε.
-Να πούμε όμως την αλήθεια, δεν ήταν και πολύ κατάλληλο το πιοτό για έναν άνθρωπο σε αυτή την κατάσταση.
-Δεν θα το κρίνεις έτσι, αν λάβεις υπ’ όψη σου πώς οι Ασκληπιάδες παλιότερα, πριν να φανεί ο Ηρόδικος,
 Δε γνώριζαν, καθώς λένε, απ’ αυτή την παιδαγωγική ιατρική”
 Είναι φανερό ότι οι αρχαίοι Έλληνες είχαν εντοπίσει ειδικά στο κρασί της Ικαρίας σπουδαίες ιδιότητες,
 σχεδόν μαγικές. Και φαίνεται ότι δεν ήταν μόνο το κρασί της Ικαρίας αλλά και τα άλλα Καριώτικα προϊόντα,
 το μέλι, το κατσικίσιο τυρί και το κριθάλευρο που έκαναν τον Πράμνειο Οίνο ένα έξοχο ποτό για παρέα,
 για τέρψη αλλά και για να νοιώσει καλύτερα όχι απλά ένας οποιοσδήποτε τραυματίας, αλλά ο ίδιος ο γιός
 του γιατρού Ασκληπιού!
 
Το Πράμνιο … Δαιμόνιο
Ένα τέτοιο κρασί δεν θα μπορούσε να μην πέσει στην προσοχή του Αριστοφάνη.
Η μαρτυρία που έχουμε στους ΙΠΠΗΣ είναι αποκαλυπτική.
Δυο δούλοι συζητούν, παραπέμποντας στον μύθο του Ικάριου και των δούλων του που ήπιαν το κρασί.
Ωστόσο, οι δούλοι κρατούν μάσκες και παίζουν θέατρο, κοροϊδεύοντας τους πολιτικούς.
Ο ένας φοράει το προσωπείο του στρατηγού Δημοσθένη και ο άλλος του στρατηγού και πολιτικού
Νικία, και διαμαρτύρονται για το ξύλο που τρώνε από τον Κλέωνα.
Β’ Δούλος (Νικίας): Το καλύτερο λοιπόν για μας είναι να πεθάνουμε.
Α’ Δούλος (Δημοσθένης): Σκέψου τότε πώς θα πεθάνουμε σαν άντρες.
Β’: Πώς αλήθεια; Πώς θα πεθάνουμε σαν άντρες; Ας πιούμε αίμα ταύρου!
    Ο θάνατος του Θεμιστοκλή είναι ο προτιμότερος από όλους.
Α’: Όχι μα το Δία! Κάλλιο να πιούμε άκρατο οίνο για το αγαθό δαιμόνιο.
    Ίσως έτσι μας κατεβεί καμιά καλή ιδέα..
Β’: ¶ ναι, άκρατο οίνο! Το πώς θα πιούμε τώρα λογαριάζεις! Και γίνεται
    μεθυσμένος άνθρωπος να σκεφτεί κάτι σωστό;
Α’: Αληθινά το λες φίλε; Είναι ένας μωρολογονεροκανατάς! Τολμάς να αρνηθείς στο
    κρασί την έμπνευση; Και μπορείς να βρεις κάτι καλύτερο από το κρασί γι αυτό;
    Τάχα Δε βλέπεις πως όταν οι άνθρωποι πίνουν, τότε πλουτίζουν, πετυχαίνουν,
    κερδίζουν τις δίκες τους, γίνονται ευτυχισμένοι και βοηθούν τους φίλους τους;
    Έλα, τρέχα και φέρε μου γλήγορα μια κανάτα κρασί, για να ποτίσω το μυαλό μου και πω κάτι ξυπνό!
Β’: Δυστυχία! Τι τάχα να μας μαγειρεύει αυτό σου το πιοτί;
Α’: Κάτι καλό. Φέρε το όμως…
(ο Β’ δούλος πάει και κλέβει κρασί από το αφεντικό)
Α’: Χύσε μου μπόλικο άκρατο οίνο, όπως αν ήταν για σπονδή.
Β’: Πάρε και πρόσφερε σπονδή στο αγαθό δαιμόνιο.
Α’: Ρούφα, ρούφα το Πράμνιο δαιμόνιο! (έπειτα που άδειασε το ποτήρι:) Ω αγαθό δαιμόνιο,
    δική σου είναι αυτή η ιδέα όχι δική μου!”
    Είναι εντυπωσιακή η παρομοίωση του Πράμνειου Οίνου με το αίμα του ταύρου.
    Επίσης, ότι άκρατος οίνος και Πράμνειος οίνος είναι συνώνυμα.
    Τέλος, ο συντηρητικός Νικίας δεν μπορεί να νοιώσει ελεύθερος και χαλαρός, 
    ενώ ο Δημοσθένης τον προτρέπει να πιει και να ευφρανθεί, να αισθανθεί το πνεύμα
    του Πράμνειου οίνου και να ξεχάσει τον πόνο του.

Πού ήταν άραγε τα αμπέλια του Πράμνειου Οίνου;
Θα πρέπει κανείς να τα αναζητήσει στα ορεινά. Η Οινόη, όπως δηλώνει και το όνομά της,
θα πρέπει να ήταν το επίνειο της εμπορίας καριώτικου κρασιού. Επομένως, η περιοχή του
Κοσκινά, ιδιαίτερα η νότια πλευρά του Κάστρου, ανάμεσα στον Κοσκινά και στην Πούντα,
με τη μεγαλύτερη έκθεση στον ήλιο, θα πρέπει να είναι το επίκεντρο των αμπελώνων.
Ωστόσο, είναι αξιοπρόσεκτο και ένα ιδιαίτερο γεωμορφολογικό χαρακτηριστικό που δεν έχει
επαρκώς ερευνηθεί. Στην νότια πλευρά της οροσειράς, ακριβώς κάτω από την κορυφογραμμή,
υπάρχουν πλατώματα που κάποτε θα πρέπει να ήταν ενωμένα και να αποτελούσαν μια ενιαία
επίπεδη ζώνη από το Μαυράτο μέχρι την Πούντα. Είναι η περιοχή της οροσειράς του Αθέρα
που σήμερα φέρει ακόμη το όνομα Πράμνος, όχι τυχαία..
Η ζώνη αυτή εμφανίζεται και μετά τον Μαγγανίτη, πάνω από το Καρκινάγρι. Με τις διαβρώσεις
των εδαφών πολλά τμήματα αυτού του ιδιόμορφου “σκαλοπατιού” θα πρέπει να κατέρρευσαν.
Σε αυτή την στενή και επίπεδη λωρίδα, που είναι υπήνεμη, θα πρέπει να υπήρχαν επίσης αμπελώνες.
Η πληθώρα των οικισμών που βρίσκονται σε εκείνη την υψομετρική ζώνη ισχυροποιεί αυτή την υπόθεση:
Οικισμός Καρναούς, Κεχρίτης, Κάμπα, Παγγεράτο ή Παριανάδο, Αστάχυ, Ραφέδο, Τσαμπατάτο, Βαρδαράδο,
Βρουχοί, Κελιά, Σύριγγας, Δάσος Μαγγανίτη, της ελιάς Κάμπος, Κουμαρό, Αγ. Γιάννης Θεολόγος.
Συνέχεια αυτής της ζώνης είναι το Αμάλου και η Λαγκάδα, το παροιμιώδες άκρο της Ικαριακής
Αφάνειας και σημαντικό παραγωγικό κέντρο για αυτή την περίοδο.
Αυτοί οι οικισμοί θα πρέπει να έχουν πολύ παλιά ιστορία. Υποθέτω ότι θα πρέπει να είναι,
μαζί με τους αμπελώνες του Κοσκινά, οι αρχαίοι αμπελώνες του Πράμνειου Οίνου. Θα πρέπει
να είχαν σύνδεση μεταξύ τους με δρόμο ή μονοπάτι, και παράλληλα θα είχαν σύνδεση με τις
παραθαλάσσιες πόλεις της αρχαίας Ελλάδας, και ιδίως με την Οινόη. Μια ανασκαφή και σε
αυτή την περιοχή, θα μπορούσε να δώσει πολλά.

Μια Ιστορία που δεν έχει γραφτεί ακόμη
Μετά την κλασσική Ελλάδα, κατέρρευσαν τα δίκτυα εμπορίου των αρχαίων Ελλήνων.
Οι παράκτιες πόλεις της Ικαρίας (Δράκανο, Θέρμαι, Οινόη, Νάς), που ήταν βασισμένες
στο εμπόριο θα πρέπει να ερημώθηκαν. Ήδη επί Ρωμαίων η Ικαρία αναφέρεται ως έρημη.
Τι συνέβη;
Θα πρέπει όσοι έμειναν στο νησί, να αποσύρθηκαν στα ορεινά, και ιδιαίτερα στην
παραγωγική ζώνη του Πράμνειου Οίνου. Τότε ουσιαστικά θα πρέπει να δομήθηκε το
αυτόνομο Ικαριακό νοικοκυριό και όχι στην περίοδο της μεταβυζαντινής πειρατείας,
όπως πιστεύουμε σήμερα.. Επομένως, δεν θα πρέπει να μιλάμε για τον αιώνα της αφάνειας,
αλλά για πολλούς αιώνες επιβίωσης και προσαρμογής αυτόνομων και συνεχώς διευρυνόμενων
νοικοκυριών, με απόλυτη αυτάρκεια, μέσα στην Ικαριακή φύση.
Η μεγάλη παραγωγική δύναμη της Ικαριακής φύσης και τα διάσπαρτα νερά κατά μήκος του
Αθέρα, ευνόησαν τον πρωτότυπο οικιστικό τύπο της αραιής κατοίκησης, δηλαδή της επιβίωσης
σε επικλινές δασωμένο έδαφος. Η τροφοσυλλογή, η αιγοτροφία, η μελισσοπαραγωγή,
η καροβυνοποιία και φυσικά η αμπελουργία αναπτύχθηκαν σε συνθήκες αυτάρκειας.
Διατηρήθηκαν οι αρχαίες ελληνικές τεχνικές, που επιβιώνουν ακόμη και σήμερα.
Διατηρήθηκαν έτσι και τα ήθη και έθιμα. Διαμορφώθηκε η κοινωνία των ίσων και
η κοινωνία των ελαχίστων. Διαμορφώθηκε η Ικαρία της Ουτοπίας.
Οι κάτοικοι ζούσαν ελεύθεροι, μακρόβιοι, χωρίς ταξικές αντιθέσεις, χωρίς
διευρυμένη αγορά και εμπόριο. Η αλίμενη και ανεμόεσσα Ικαρία, και το τραχύ
Ικάριο Πέλαγος διαμόρφωσαν ένα τείχος προστασίας. Μεσολάβησε ένα μικρό διάλειμμα
κατά την Βυζαντινή περίοδο, οπότε και ξαναστήθηκαν τα δίκτυα εμπορίου και ορισμένοι
Ικάριοι ξανακατέβηκαν προς την ακτή χωρίς να χάσουν την επαφή τους με την παραγωγική
ζώνη του Αθέρα.
Αυτή η ζώνη γης κάτω από την κορυφογραμμή ήταν, επίσης, αόρατη από τη θάλασσα.
Επομένως, θα πρέπει να παρέμεινε παραγωγική και την περίοδο της μεταβυζαντινής πειρατείας.
Ασφαλώς και σταδιακά θα δημιουργήθηκαν και άλλοι οικισμοί στην υπόλοιπη Ικαρία, πάνω στις πλαγιές.
Εκεί κυρίως διαμορφώθηκε το αντιπειρατικό Ικαριακό σπίτι. Δεν είναι τυχαίο, που ακριβώς
κάτω από αυτή τη ζώνη του Αθέρα υπάρχουν τα σημερινά χωριά Ξυλοσύρτης, Χρυσόστομο,
Πλαγιά, Μαγγανίτης, Καρκινάγρι. Επίσης, το σημερινό μονοπάτι που σώζεται ακόμη,
περνάει από αυτή τη διαδρομή για να βγει στην Πούντα. Η πάνω γη θα πρέπει να εγκαταλείφθηκε.
Οι κάτοικοι άλλαξαν ασχολίες και έγιναν κτηνοτρόφοι και ελαιοκαλλιεργητές.
Η αμπελουργία ξεχάστηκε σε αυτή την περιοχή, με μόνη ίσως εξαίρεση την περιοχή της Κάμπας.
Αν λοιπόν η ζώνη αυτή, σχετίζεται με την αμπελουργική ιστορία της Ικαρίας και τη μετεξέλιξή της,
τότε μπορεί να υποθέσει κανείς ότι άλλες παρόμοιες ζώνες σχετίζονταν με άλλες παραγωγικές
εξειδικεύσεις. Υπάρχουν, εκτός από τις “από το βουνό προς τη θάλασσα” οικιστικές διαδοχές
(Μεσαριά, Πέρα Μεριά, ¶γιος Κήρυκος, Βόρεια περιοχή των Ραχών μέχρι τη θάλασσα),
άλλες δύο σημαντικές ισοϋψείς οικιστικές διαδοχές:
Α) Μονοκάμπι-Πλωμάρι-Μηλιωπό, και Β) Κουνιάδοι-Βρακάδες-Προεσπέρα.
Η Ικαρία φαίνεται να έχει σημαντική οικιστική ιστορία, σημαντικές οικιστικές αναπροσαρμογές.
Πολλά στοιχεία του Ικαριακού πολιτισμού, η γλώσσα, η γραφή, οι χοροί, τα έθιμα,
το κτηνοτροφικό σύστημα, ερευνώνται σήμερα και δείχνουν ότι είναι εφάμιλλα της
μοναδικότητας και της σημασίας του Πράμνειου Οίνου, και πέρασαν επίσης στην αφάνεια.
Στο σύνολό της η Ικαρία, μέχρι σήμερα, παραμένει ακόμη “αφανής” και ανεξερεύνητη.
Ακόμη και από μας τους ίδιους τους Ικάριους.

 

49/281-14 Wine Bar

Straßenschild auf der Insel Ikaria / Griechenland

Tag Cloud

βιβλιαράκια||bookies

the books gave Matilda a hopeful and comforting message: you are not alone

Discover

A daily selection of the best content published on WordPress, collected for you by humans who love to read.

Lina's Cosmos

welcome to my cosmos!!! Μεγάλες δόσεις από Βιβλία, συγγραφή, δημιουργική γραφή, healthy tips με συμπληρώματα διατροφής και βότανα, φυσικές συνταγές καθώς και ιδέες για χειροποίητα δώρα.Προσθέστε φαντασία και καλή απόλαυση!!!

scientificlove

Physics, Chemistry, Psychology, entertainment, social network

Περιδιαβαίνοντας

- Passing through the Αrts, culture and civilization, nature and human

SKYLINE REPORTS

comedy magazine

Prosecco Trail

Welcome to a space about sparkling wine, winemakers and lost empires along the trails of the Alps and Adriatic Sea.

Iva Roskin

ivaroskin.wordpress.com

Adventure Travel Nepal

Nepal tour operator and trekking agent

Kula Kunywa

Tales of Taste

zumpoems

Zumwalt Poems Online

Stories That Are All True

...and some of them actually happened.

Arts Discourse

"berlari bolak-balik"

fotografia najwidoczniej realna

Wszystko, co nie pozwala przejść obojętnie...

the drunken cyclist

I have three passions: wine, cycling, travel, family, and math.